ابوالفتح خالقی
چکیده
زمینههای گستردهی کیفرگریزی تروریستها، به خصوص در جنایات نوپدید و دولتی، بر فراوانی ارتکاب این اقدامات تروریستی اثر گذاشته و موجبات توسعهی فزایندهی شیوههای ضد بشری آنها، در سطح منطقهای و جهانی را فراهم ساخته است. دستور بیسابقه و اعلام رسمی ترور اشخاص مورد حمایت بینالمللی، از جمله فرمانده سپاه قدس توسط رئیس دولت ایالات ...
بیشتر
زمینههای گستردهی کیفرگریزی تروریستها، به خصوص در جنایات نوپدید و دولتی، بر فراوانی ارتکاب این اقدامات تروریستی اثر گذاشته و موجبات توسعهی فزایندهی شیوههای ضد بشری آنها، در سطح منطقهای و جهانی را فراهم ساخته است. دستور بیسابقه و اعلام رسمی ترور اشخاص مورد حمایت بینالمللی، از جمله فرمانده سپاه قدس توسط رئیس دولت ایالات متحد امریکا، مصداق جنایتی است که ناقض معاهدات، قواعد عرفی و اصول حقوقی بینالمللی بوده و اشکال نوین آن که از سوی رؤسای سایر دول تقلیدپذیر است، صلح و ثبات جامعه جهانی را تهدید میکند. نظر به این که اقدام تروریستی در قلمرو سرزمینی یک کشور خارجی و با مباشرت اتباع بیگانه ارتکاب یافته، کشور قربانی به سهولت قادر نیست تا به تعقیب آمران و مباشران آن حادثه بپردازد. به این دلیل که اقدام تروریستی، خارج از قلمرو جمهوری اسلامی ایران واقع شده و اصل صلاحیت سرزمینی که مبنای تعیین محاکم ذیصلاح و تشخیص قوانین حاکم بر آنهاست، قابل اجرا نمیباشد. عبور از این مانع اساسی و یافتن راهکارهای قانونی، برای دستیابی به مقررات حاکم و مرجع ذیصلاح با کاوش در لایههای صلاحیتی نهادهای بینالمللی، چالشهایی هستند که در این مقاله با روش مطالعه توصیفی-تحلیلی به آن پرداخته شده است. راهبردهایی نظیر اعمال اصول صلاحیتی جانشین، استفاده از ظرفیت همکاری دول ذیربط، ظرفیتسازی حقوقی مبتنی بر تدابیر تجربه شده در جامعه جهانی پاسخ های اجراپذیر حل مسئله را تشکیل میدهند.
ابوالفتح خالقی؛ نعمت الله نبوی
چکیده
جنایت جنگی، به عنوان یک رفتار مجرمانهی بینالمللی دارای مصادیق متعددی است که در اساسنامهی دیوان کیفری بینالمللی مورد جرمانگاری قرار گرفتهاند. برخی از مصادیق این جنایت مربوط به کاربرد نوعی از تسلیحات میباشد که در یک مخاصمهی بینالمللی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. این دسته از سلاحها به عنوان جنگافزار غیر متعارف ...
بیشتر
جنایت جنگی، به عنوان یک رفتار مجرمانهی بینالمللی دارای مصادیق متعددی است که در اساسنامهی دیوان کیفری بینالمللی مورد جرمانگاری قرار گرفتهاند. برخی از مصادیق این جنایت مربوط به کاربرد نوعی از تسلیحات میباشد که در یک مخاصمهی بینالمللی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. این دسته از سلاحها به عنوان جنگافزار غیر متعارف شامل اقسام متعددی از سلاحهای شیمیایی، تسلیحات میکروبی، جنگافزار هستهای و مصادیقی از گلولههای انفجاری میباشند که سبب تحمیل درد و رنج بیهوده خواهند شد. جنایت بهکارگیری سلاحهای نامتعارف در زمرهی جرایم عمدی میباشد که در برخی اسناد بینالمللی از جمله سند تأسیس دیوان کیفری بینالمللی پیشبینی شدهاند. در جنایات عمدی مزبور ضرورت دارد که مرتکب علاوه بر تعمد در ارتکاب آن، نسبت به اوضاع و احوال محیط بر جنایت نیز آگاهی داشته باشد. از منظر فقه اسلام ممنوعیتها و محدودیتهایی در استفاده از ابزار جنگی وضع شده است. پیشبینی عدم مشروعیت به کارگیری برخی از ادوات نظامی به عنوان حکمی کلی که قابلیت تعمیم به مصادیق متعدد دارد، به منزلهی حکم اولیه است. از این رو برای ممنوعیت به کارگیری این نوع از سلاحها هچنانکه ممکن است به اسناد مختلف بینالمللی استناد کرد، میتوان به آموزههای اسلامی و احکام شریعت توسل جست؛ احکام و قواعدی که ناظر بر موازین حقوق بشردوستانه میباشند. نتایج این بررسی که به شیوهی تحلیلی– توصیفی صورت گرفته نشان میدهد مبنای نظری مورد قبول در منع و مجازات استفاده از تسلیحات نامتعارف مبتنی بر قواعد نسبتاً مشابه در شریعت اسلامی و نظام بینالملل کیفری است؛ قواعدی که منطبق بر منطق، شریعت عقلانی و مصالح جامعهی بشری است.