مصطفی فضائلی
چکیده
از نگاه حقوق بینالملل بشردوستانه، هدف هر یک از طرفین مخاصمه مسلحانه تنها باید تضعیف نیروهای دشمن و خارج کردن آنها از صحنه مبارزه باشد. براین اساس، اصولی چند به منظور هدایت و کنترل اقدامات نظامی، شیوهها و رفتارهای جنگی طرفهای مخاصمه و چگونگی رفتار با افراد و گروههای گرفتار در دست دشمن، شکل گرفتهاست. آنچه در جامعه بینالمللی، ...
بیشتر
از نگاه حقوق بینالملل بشردوستانه، هدف هر یک از طرفین مخاصمه مسلحانه تنها باید تضعیف نیروهای دشمن و خارج کردن آنها از صحنه مبارزه باشد. براین اساس، اصولی چند به منظور هدایت و کنترل اقدامات نظامی، شیوهها و رفتارهای جنگی طرفهای مخاصمه و چگونگی رفتار با افراد و گروههای گرفتار در دست دشمن، شکل گرفتهاست. آنچه در جامعه بینالمللی، پس از گذشت قرنها پذیرفته شده و حقوق جنگ را به حقوق بشردوستانه متحول ساخته، در اسلام از ابتدا مورد تاکید بوده و بهرغم برخی ادعاها و رفتارهای انحرافی و افراطی، در منابع، سیره و آموزههای متعالی اسلام اصولی قابل استنباط است که پایبندی به آن میتواند در بهبود وضعیت قربانیان جنگ و پاسداشت کرامت و ارزش انسانی آنان نقشی تحولآفرین داشته باشد. بازخوانی این اصول به ویژه در شرایط ظهور برخی گروههای افراطی و رفتارهای خشونتآمیز برخی جنگجویانی که خود را منتسب به اسلام معرفی میکنند، ضرورتی تازه یافته است. این اصول شامل اصول مشترک با حقوق بینالملل بشردوستانه و اصول خاص نظام حقوقی و اخلاقی اسلام است. پژوهش حاضر تحلیل و بررسی اصول مشترک در اسلام و حقوق بینالملل بشردوستانه را عهدهدار شده که خود نشان از نقش تعالیم اسلام در پیدایش و تحول اصول یادشده دارد، اما تبیین اصول رفتاری خاص اسلام در حمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه، پژوهشی دیگر را میطلبد.
مریم جوادپور
چکیده
کودکان از جهت ظرفیت و ظرافتهای وجودیشان، آسیبپذیرترین افراد جامعهی انسانی هستند و به دلیل این آسیبپذیری نیازمند حمایت میباشند؛ این آسیبپذیری بیشتر زمانی رخ میدهد که مخاصمه مسلحانهای اتفاق افتد و با نادیدهگرفتن حقوق فطری و شأن و کرامت انسانی موجب هلاکت، استثمار و سوءاستفاده از کودکان - خصوصاً خشونت جنسی علیه ...
بیشتر
کودکان از جهت ظرفیت و ظرافتهای وجودیشان، آسیبپذیرترین افراد جامعهی انسانی هستند و به دلیل این آسیبپذیری نیازمند حمایت میباشند؛ این آسیبپذیری بیشتر زمانی رخ میدهد که مخاصمه مسلحانهای اتفاق افتد و با نادیدهگرفتن حقوق فطری و شأن و کرامت انسانی موجب هلاکت، استثمار و سوءاستفاده از کودکان - خصوصاً خشونت جنسی علیه دختران – شود و سلامت جسمی و روانی آنان در معرض خطر قرار گیرد. وانگهی، بر اساس تعالیم ارزشمند اسلام و تصریح حقوق بشردوستانه بینالمللی، کودک به عنوان یک انسان کامل - خواه مسلمان و یا غیرمسلمان- بدون لحاظ مرزهای جغرافیاییِ مستقر در آن، زبان، نژاد و ... مُحِق است که سلامتی او تحت هر شرایطی به شکل شایستهای تأمین شود. در پژوهش حاضر، با روش توصیفیتحلیلیتطبیقی، پس از بررسی مبانی حق سلامت کودک، آثار مخاصمات مسلحانه بر سلامت کودکان قربانی و درگیر و سازوکارهای تأمین این حق، با عنایت به نظام حقوقی اسلام و موازین و مقررات حقوق بشردوستانه بینالمللی، این نتیجه حاصل شده است که بر افراد جامعهی انسانی، نهادهای ملی و بینالمللی و دولتها لازم است که در حد توان و امکانات، از بروز خشونت علیه کودکان در مخاصمات ممانعت نمایند؛ ضمن اینکه، مطابق حقوق بشردوستانه اسلام، ضرورت دارد افرادی که سلامتی کودکان را در مخاصمات مسلحانه بههرشکل به مخاطره میافکنند، به اتهام جرایم جنگی، تعقیب و محاکمه و مجازات شوند؛ در حالی است حقوق بشردوستانه بینالمللی، با وجود حمایت از سلامت کودکان و تعهدآوربودنشان، در صورت نقض حق سلامت، فاقد ضمانتاجراهای مناسب و کارآمد هستند.