0 وضعیت کادر امدادی در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه اسلام و حقوق بشردوستانه بین المللی The Status of Relief Staff in Armed Conflict from the Point of View of Islam and International Humanitarian Law http://csiw.qom.ac.ir/article_1382.html 10.22091/csiw.2011.9.2875.1320 0 تامّل بر سوابق جنگها و مخاصمات صد ساله اخیر مبیّن آن است که بعضاً طرفین جنگ از ابزارها و تاکتیکهایی بهره بردهاند که مغایر اصول حقوقی میباشد، از جمله بکار گیری خدعه در استفاده، پوشش و آرم کادر امدادی برای نیروهای رزمنده جهت یورش به دشمن و یا هدف قرار دادن مراکز و نیروهای امدادی و پزشکی. این در حالی است که به واسطهی اصول متعدّد حقوق بشردوستانه از جمله اصل تفکیک و البته تأکیدات صریح اسلامی در قرآن و سنت نبوی، طرفین درگیر در انتخاب روشها و وسایل جنگی محدود بوده و استفاده از سلاحها و روشهای جنگیای که ماهیتاً باعث ایجاد رنج غیرضروری و زاید میشوند، ممنوع پنداشته شده است. در عین حال، مسئلهی تحقیق حاضر آن است که قلمروی تعهد طرفین درگیر به تفکیک میان اهداف غیرنظامی خصوصاً مکانهای استقرار، بناها و گروههای پزشکی و امدادی چگونه است؟ لذا با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش گردآوری کتابخانهای اطلاعات، تلاش خواهد شد تا فرضیه تقدم و البته احترام و مصونیت کادر امدادی در اسلام اثبات گردد. نص قرآن، روایات و البته سنت نبوی در قلمرو حقوق اسلامی و عرف، اصول کلی حقوقی و معاهدات متعدّد بینالمللی از جمله کنوانسیونهای چهارگانه ژنو و پروتکلهای الحاقی آن، احترام و مصونیت کادر امدادی را مورد تأکید قرار دادهاند. 1 Contemplating the recent 100-year history of wars and conflicts suggests that warlords sometimes have used tools and tactics that are opposed to legal principles, including the use of deception in the use, cover and logo of the relief quarters for combatants to attack the enemy or targeting the relief and medical aid centers and forces. However, through various principles of humanitarian law including the principle of separation and, of course, by explicit Islamic instructions in the Qur'an and the prophetic tradition, the parties involved are restricted in choosing methods and means of warfare and the use of weapons and methods of warfare that will inevitably cause unnecessary suffering is considered forbidden. The issue of the present study is that what is the scope of involved parties' obligation to separate regarding civilian targets, especially the places of deployment, structures and medical and relief medical teams? Accordingly, through a descriptive-analytic method and by using the library method of collecting information, it will be tried to prove the priority hypothesis and, of course, respect and immunity of relief personnel in Islam. Text of the Holy Qur'an, narrations and, of course, the tradition of the Prophet in Islamic law and custom, the general principles of law and numerous international treaties, including the four Geneva Conventions and its annexed protocols, have emphasized the respect and immunity of the relief staff. 1 22 احمدرضا توحیدی Ahmad Reza Towhidi استادیار گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه قم ایران tohidi2004@yahoo.com Humanitarian Law Medical Personnel Relief Staff Armed Conflict 1) حمیدالله، محمد، 1380ش، سلوک بین المللی دولت اسلامی، ترجمه سیدمصطفی محقق داماد، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.##2) خمینی، روح الله،1361ش، صحیفه نور، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##3) روسو، شارل،1369 ش، حقوق مخامصات مسلّحانه، ترجمة سید علی هنجنی، ج 1، دفتر خدمات حقوقی بین المللی جمهوری اسلامی، چ 1.##4) سلطان ،حامد ،1372 ش،مفهوم اسلامی حقوق بشر دوستانه،ترجمه مصطفی محقق داماد،مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی،ش29.##5) سیاه رستمی، هاجر،1381ش،حقوق بین‌الملل بشردوستانه، تهران، امیرکبیر،چ1.##6) طباطبائی، محمدحسین، 1374ش،تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی،(دوره 20جلدی) انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.##7) مبلغی ، احمد،1392ش، ممنوعیت فقهی تعرض به تیم‌های پزشکی و امدادی در جنگ، مجموعه مقالات اولین همایش اسلام وحقوق بشردوستانه، تهران، نشر میزان.##8) مجلسی، محمدباقر،1362ش، بحارالانوار، تهران، دار الکتب اسلامیه.##9) مکارم شیرازی، ناصر، و همکاران، 1380ش،تفسیر نمونه، تهران،دار الکتب الاسلامیه،ج2.##10)ممتاز، جمشید و رنجبریان، امیرحسین،1384ش، حقوق بین الملل بشر دوستانه، مخاصمات مسلحانه بین المللی، تهران، نشر میزان.##11)الواقدی، محمد بن عمر،1404ق، المغازی، بیروت ،عالم الکتب..##12)وری، پیترو ،1394ش،فرهنگ حقوق بین‌الملل مخاصمات مسلحانه، ترجمه دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشردوستانه، تهران، انتشارات سرسم،چ1.##13) Baccino-Astrada, Alama.( 1982). Manual on rights and duties of Medical personnel in armed conflicts. Geneva: The international committee of red cross and The League of red cross societies.##14) Claxton, Randy O. (2009). Detainee Health Care in Theater Hospitals: Are Air Force Medics Prepared For The Challenge? Alabama: Maxwell Air Force Base.##15) Greenwood, C. (1999). "Relationship between Jus ad Bellum and Jus in bello" . In J.GARDAM (Ed.). Humanitarian Law. Darmouth: Darthmout Publishing Company.##16) Handbook on United Nations Multidimensional Peacekeeping Operations, (2003),DPKO. New York.##17) Henckaerts, Jean-marie. Doswald-beck, Louise. (2005). Customary international humanitarian law. Vol. 1. UK: Cambridge University Press/ International Committee of the Red Cross.##18) Humanitarian Aid Workers", American model united nations, 14Vol.##19) Mahnad, Ramin. (2011). "Targeting Versus Deprivation of Liberty under the International Law of Armed Conflict", insights of American Society of International Law. Volume 15. Issue 28.##20) Ouest – ce que le droit international humani taire,( 2004), CICR,SERVICES CONSOLTATIFS en droit international-humanitaire.##21) Pictet, Jean. (1952). Commentary II the Geneva Conventions of 12 Aug 1949 for the Amelioration of the Condition of the Wounded and Sick in Armed Forces in the Field. Geneva: International Committee of the Red Cross.##22) Pictet, Jean. (1958). the Geneva Convention of 12 AUGUST 1949 Relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War Commentary IV. Geneva: ICRC.##23) Pictet, Jean. (1985). The medical profession and humanitarian law. Geneva: International Review of Red Cross.##24) Report of the Special Rapporteur., Mr P. Kooijmans, appointed pursuant to the Commission on Human Rights., UN Doc. Res. 1995/33, E/CN.4/1986/15, 19 February 1986, para. 119.##25) Russbach, Remi. (1991). "Health Protection in Armed Conflict", the international Review of Red Cross. Vol. 284. 1th sep.##26) Sandoz Y. Swinarski C. Zimmermann B. (1987). Commentary on the Additional Protocols of 8 June 1977 to the Geneva Conventions of 12 August 1949. Geneva: ICRC##27) UN report remark by Elizabath ferris at booking and by lowise morchand of the conadian International Devebpement Agency.##

0 آزادی اطلاعات و اخبار و محدودیت اخلاق عمومی در حقوق بین الملل و اسلام Freedom of Information and News and the Limitation of Public Morals in International Law and Islam http://csiw.qom.ac.ir/article_1383.html 10.22091/csiw.2019.3674.1463 0 در عصر حاضر آگاهی از رویدادهای زندگی جمعی، از جمله احتیاجات بسیار ضروری انسان، به شمار میرود. در نظام حقوق بین الملل آزادی اطلاعات و اخبار به عنوان یکی از حقوق اساسی بشر به شمار میآید که علاوه بر اهمیت ذاتی، به دلیل کارکرد و پشتیبانی آن از دیگر حقوق، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بنابراین از یک سو میتوان گفت که، اطلاعات نقش اساسی و غیرقابل انکار در تضمین یک جامعه دموکراتیک دارد و از سوی دیگر در نظامهای حقوقی بینالمللی و ملی چنین اتفاق نظری وجود دارد که قلمرو آزادی اطلاعات و اخبار مطلق نبوده و برای آن محدودیت هایی ذکر شده است که از جمله مهمترین و مبهمترین این محدودیتها میتوان به محدودیت اخلاق عمومی اشاره نمود. مقالهی حاضر ضمن بررسی مفهوم، جایگاه و ضرورت آزادی اطلاعات و اخبار در اسناد و مقررات بین المللی، ماهیت اخلاق عمومی را در نظام حقوق بینالمللی و اسلام بررسی نموده و به این نتیجه رسید که در نظام حقوق بینالملل تلقی و تفسیر متفاوتی از مفهوم اخلاق عمومی با توجه به مبانی اسلام شده است، لذا در این خصوص مصادیقی دینی و قانونی برای سنجش محدودیت اخلاق عمومی ذکر گردید. 1 In the present era, awareness of the events of collective life is considered to be a very necessary human need. In the international legal system, freedom of information and news is regarded as one of the fundamental human rights that, in addition to its inherent importance, possesses a special place due to its operation and support of other rights. Accordingly, on the one hand, it can be said that information has a fundamental and undeniable role in ensuring a democratic society. On the other hand, in international and national legal systems, there is a consensus based in which the scope of freedom of information and information is not absolute, and for which there are limitations that public morals could be referred as one of the most important and ambiguous ones. This article, while studying the concept, position and necessity of freedom of information and news in international instruments and regulations, has examined the nature of public morals in the international legal system and Islam and concludes that in the international legal system a different consideration and interpretation of the concept of public morals was taken into account with regard to the foundations of Islam. Therefore, religious and legal examples are mentioned to assess the limitations of public morals. 23 56 سعید رهایی Saeed Rahaie دانشیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه مفید. ایران srahae@gmail.com مسلم ملکی moslem maleki دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، دانشکده ی حقوق، دانشگاه مفید ایران moslem_maleki88@yahoo.com Morals Islam International Law News Information 1) آرایی درونکا، میثم، 1390ش، حقوق بین الملل ارتباطات، تهران،سروش،چ1.##2) اسماعیلی، محسن،1385ش، حقوق تبلیغات بازرگانی در ایران و جهان، تهران،نشر شهر،چ1.##3) آقایی، بهمن،1390ش، فرهنگ حقوق بشر، تهران، نتشارات گنج دانش، چ1.##4) انوری، حسن، 1381ش، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، انتشارات سخن، چ1.##5) بدیعی، نعیم و قندی، حسین، 1380ش، روزنامهنگاری نوین، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.##6) برزین، مسعود،1366ش، فرهنگ اصطلاحات روزنامه نگاری، تهران، انتشارات بهجت،چ1.##7) بندریگی، محمد، 1374ش، المنجد،تهران، انتشارات ایران،چ1،ج1.##8) بنی طباء، حسنا سادات، 1389ش، «مفهوم اخلاق و معیار فعل اخلاقی در مکاتب مختلف»، پژوهشنامه اخلاق، ش 58.##9) پورسلطانی، گلبرگ، 1378ش، حق بر اطلاعات در نظام بین الملل حقوق بشر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق بین الملل دانشگاه مفید.##10)جر، خلیل،1373ش، فرهنگ لاروس ، ترجمه حمید طبیبان، تهران، امیرکبیر،چ5،ج1.##11) جعفری لنگرودی، محمد جعفر، 1383ش، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، ج1.##12)حسینی اسفیدواجانی، سید بشیر، 1392ش، حقوق مخاطب در برابر رسانه های جمعی ایران، انگلیس و آمریکا، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).##13)حسینی رازلیقی، سید محمد، 1384ش، سیاست جنائی تقنینی ایران در مورد جرائم مطبوعاتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، حقوق جزا وجرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز.##14)الخمینی، سید مصطفی،1385ش، مستند تحریر الوسیله، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ج1.##15) داونپورت، تامس و پروساگ لارنس، 1379ش، مدیریت دانش، ترجمه حسین رحمان سرشت. تهران، شرکت طراحی مهندسی وتامین قطعات ایران خودرو.##16) دهخدا، علی اکبر،1377ش، لغت نامه، دوره جدید زیر نظر محمد معین وسید جعفر شهیدی،تهران: انتشارات دانشگاه تهران،چ2،ج6.##17) دورکین، رونالد، 1378ش، «حقوق و اخلاق، در حق و مصلحت»، ترجمه: محمد راسخ، تهران، طرح نو، ج1.##18) دیلمقانی، میترا و ثانی، رضا،1382ش،«شهروند الکترونی در عصر اطلاعات، فصلنامه رسانه»، سال چهاردهم، ش3، پیاپی 55.##19) راندال، دیوید، 1382ش، روزنامه نگاری حرفهای، ترجمه علی اکبرقاضی زاده، تهران، موسسه انتشارات روزنامه ایران،چ1.##20) رهایی، سعید،1398ش، آزادی دینی از منظر حقوق بین الملل با نگاهی به رهیافت اسلامی، قم، انتشارات دانشگاه مفید،چ1.##21) ساریخانی، عادل و اکرمی سراب، روح اله،1391ش، «مبانی فقهی حق اطلاعات»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال هفدهم، ش3.##22) ساریخانی، عادل، 1389ش، پژوهشی فقهی – حقوقی در جرایم مطبوعاتی، تهران، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چ 1.##23)سرایی، سعید،بیتا، «انقلاب دیجیتال و اینترنت و خبر»، نشریه پژوهش و سنجش، سال هشتم، ش 27.##24) سیاح، احمد،1370ش، فرهنگ بزرگ جامع نوین ، تهران، انتشارات اسلام،چ14،ج1.##25) شکرخواه، یونس،1378ش، خبر، تهران، مرکز گسترش آموزش رسانه.##26) ــــــــــ ،1384ش، خبرنویسی مدرن، تهران، خجسته،چ2.##27)صفری، محمد حسن،1390ش، بررسی مبانی فقهی قانون مطبوعات وامنیت کشور، پایانامه کارشناسی ارشد، الهیات فقه ومبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور مرکز تهران.##28) طاهری، ابوالقاسم،1382ش، «فناوری ارتباطی و اطلاعاتی، جهانی شدن و پیامدهای سیاسی آن»، پژوهش حقوق و سیاست، ش8.##29) طباطبایی موتمنی، منوچهر ،1382ش، آزادی های عمومی و حقوق بشر، تهران،انتشارات دانشگاه تهران،چ3.##30) عباسی، بیژن،1390ش، حقوق بشر وآزادی های بنیادین، تهران، نشر دادگستر،چ1.##31) عباسی، حجت الله،1379ش، اصول کاربردی خبرنگاری خبررسانی در رادیو وتلویزیون، تهران،سروش.##32)عرب اسدی، محمد حسن،(1374ش، «حق اشاعه اندیشه و اطلاعات، مجله دانشگاه انقلاب»، ش2.##33) علیآبادی، گیتا و اسدی، عباس، 1381ش، شناسه خبرگزاریهای جهان، تهران، سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ وارشاد،چ1.##34) فتحعلی، محمد،1375ش، «اخلاق و خبررسانی در قرآن» از مجموعه مقالات رویکرد اخلاقی و رسانهها، جمعی از نویسندگان، تهران،نشر ثانیه،چ1.##35) فرقانی، محمد مهدی،1381ش، «مبانی گزارشگری صلح»، فصلنامه رسانه، سال سیزدهم، ش3.##36) فهری، ابوالحسن،1380ش، فرهنگ المحیط، تهران،یادواره کتاب،چ1.##37) قرباننیا، ناصر،1378ش، اخلاق و حقوق بین الملل، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،چ1.##38) قربانی، حسن،1385ش، چگونه گزارش خبری تلویزیونی بسازیم، تهران، سروش، چ1.##39) کیخا، نجمه،1386ش، مناسبات اخلاق و سیاست در اندیشه اسلامی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی،چ1.##40) گنز، هربرت ج،1385ش، دموکراسی و خبر، ترجمه علیرضا دهقان، تهران، سمت.##41)مجلسی، محمد باقر، 1362ش، بحارالانوا ر، تهران، دارالکتب اسلامیه،چ14،ج 72 و75.##42) محسنیان راد، مهدی،1371ش، روشهای مصاحبههای خبری، تهران، مرکز مطالعات وتحقیقات رسانهها.##43)مطهری، مرتضی،1394ش، سیری در سیره نبوی، تهران، انتشارت صدرا.##44)ــــــــــ ،1395ش، فلسفه اخلاق، تهران، انتشارت صدرا.##45) معتمدنژاد، کاظم و معتمد نژاد، رویا،1386ش، حقوق ارتباطات، تهران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها.##46) معتمدنژاد، کاظم،1389ش، ارتباطات بین المللی «جهان سوم، یونسکو و نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات»، ، دفتر مطالعات وتوسعه رسانه ها،ج1.##47) ــــــــــ ، 1389ش، ارتباطات بین المللی، تهران، دفتر مطالعات وتوسعه رسانه،ج1.##48) ــــــــــ ،1384ش، افکار عمومی و شیوه های اقناع، تهران، بهجت،چ1.##49) ــــــــــ ، 1384ش، جامعه اطلاعاتی، تهران، مرکز پژوهش های ارتباطات.##50) منصفی، ابوالقاسم، 1382ش،روزنامه نگاری، تهران،مرکز نشرسپهر، چ4.##51) مکحل، غسال،1380ش، اینترنت و سیاست خارجی آمریکا، ، ترجمه حجت رسولی، تهران، مرکز پژوهشهای علمی مطالعات استراتژیک خاورمیانه مطالعات منطقهای، ج7.##52) مولانا، حمید ،1388ش، مقاله رادیو تلویزیون از کتاب دایره المعارف جهان نوین اسلامی، ترجمه حسن طارمی و همکاران، سرویراستارجان ل.اسپوزیتو، تهران، نشر کتاب مرجع وکنگره.##53) مولایی، مهرداد،1378ش، »آزادی بیان و محدودیت های آن در دادگاه اروپایی حقوق بشر»، مجله رسانه، ش38.##54) ناصرالدین، پروین،1377ش، تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسی نویسان، تهران: مرکز نشردانشگاهی،چ1.##55) نعمتی انارکی، داوود،1380ش، «نقش رسانه های گروهی در اطلاع رسانی»، فصلنامه پژوهش سنجش، سال هشتم، ش27.##56) هاشمی، سید حمید،1387ش، «نقش رسانه در مواجه ومدیریت امواج تورم وگرانی در کشور»، مجموعه مقالات همایش رسانه واقتصاد، تهران، شورای اقتصاد سازمان صدا وسیما.##57) واچمن، باتریک،1358، «آزادی بیان»، ترجمه محمد حسن حبیبی و رضا شکوهیزاده، سال چهارم، ش 6و7.##58) ویستر، فرانک،1383ش، نظریه های جامعه اطلاعاتی، ترجمه اسماعیل قدیمی، تهران، قصیده سرا.##59) Audrey S. Bollinger, Robert D. Smith, (2001), "Managing organizational knowledge as a strategic asset", Journal of Knowledge Management, Vol. 5 Issue: 1, pp.8-18, Available at: https://doi.org/10.1108/13673270110384365##60) Bortnick, Jane, (1981), "International information flow: The developing world perspective". Cornell international Law Journal. No.4, Vol. 14: Iss. 2, Article 4. Available at: http://scholarship.law.cornell.edu/cilj/vol14/iss2/4.##61) Carver, Richard, (2015), Freedom of Expression: Media Law and Defamation, International Press Institute, Oxford University.##62) Handy side v. the United Kingdom,(7 December 1976). Application No. 5493/72, (Ser. A) No. 24.##63) Iyer, Venkat, (2001), Freedom of Information: Principles for Legislation, Media Asia, 28:1, 17-22.##64) Jean-Pierre Marguénaud (Auteur), (2016), La Cour européenne des droits de l'homme, 7e edition, Collection: Connaissance du droit, Editeur : Dalloz.##65) Mendel, tobey, (2008), Freedom of information: A comparative Legal survey, paris, UNESCO, Second Edition.##66) Perrone, Roberto,(2014). Public Morals and the ECHR, University of Leicester School of Law Research Paper No. 14-02. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2382086##67) Peterson, G, (1990), Information and world perspective. London: book Hall.##68) Taylor, Paul M, (2005) Freedom of Religion: UN and European Human Rights Law and Practice, New York, Cambridge University Press.##

0 واکاوی فرزندخواندگی درنظام حقوقی اسلام،انگلستان و آمریکا Investigating Child Adoption in the Legal Systems of Islam, the United Kingdom and the US http://csiw.qom.ac.ir/article_1384.html 10.22091/csiw.2019.730.1030 0 در این پژوهش، موضوع فرزندخواندگی بـه کمـک قواعـد ومقررات قـانونی و نظام حقوقی اسلام، انگلستان و آمریکا بررسی شده است. فرزندخواندگی آن است که کسی، دیگری را که فرزند نسبی او نیست، به فرزندی بپذیرد. در عربی، به فرزندخواندگی دعی و تبنی گفته می‌شود؛ تبنی در لغت یعنی پسرخواندگی و در اصطلاح، بر پسر یا دختری اطلاق میشود که مردی او را به فرزندی پذیرفته باشد نسبت به آن مرد پسر خوانده گفته میشود. قرآن کریم این سنت جاهلی را باطل کرد و حکم نمودکه فرزند خوانده‌ها به پدرانشان نسبت داده شوند و اگر پدرانشان ناشناخته باشند،آنان برادران دینی هستند. این تحقیق با شیوهی توصیفی- تحلیلی به این موارد پرداخته است: حکم فرزندخواندگی در قرآن؛ روایات وآثار مترتب برآن؛ رد این ادعاکه فرزندخواندگی پدیدهای انسانی است: مقررات فرزندخواندگی درنظام حقوقی ایران، انگلستان وآمریکا و شرایط والدین پذیرنده. در عصرکنونی، یکی ازمشکلات درحال افزایش، تحویل طفل از سوی والدین قانونی به متقاضیان نگهداری فرزند است، گاهی متقاضی با مقاصد خیرخواهانه اقدام می‌کند وگاهی بهمنظور رفع مشکل عاطفی است، چون متقاضی بدون فرزند است وگاهی به ‌صورت غیرقانونی و غیرانسانی از طریق دریافت وجه صورت می‌گیرد. 1 In this research, the issue of child adoption has been examined through applying legal rules, regulations and systems of Islam, the United Kingdom, and the United States. Child adoption means to adopt another person as his/her child by one who is not his/her blood relative. In Arabic, child adoption is referred to as "da'ee" and "tebti". The word tebti means being son-in-law and its term refers to a boy or a girl who has been adopted by a man and which is called son-in-law relating that man. The holy Quran nullified this tradition of ignorance and ordered to attribute son-in-laws to their fathers, and if their fathers are unknown, they are religious brothers. This study, through a descriptive-analytic method, deals with the following issues: the order for child adoption in the Quran, the related narrations and their consequences; the rejection of the claim based on which child adoption is a human phenomenon, regulations regarding child adoption in the legal systems of Iran, the United Kingdom and the United States, and the conditions of the adoptive parents. In the present era, the delivery of the child by the legal parents to child support applicants is one of the increasing problems. Sometimes the applicant does this act with benevolent purposes, sometimes he/she does it due to resolving his/ problem for having no child, and on some occasions this act is committed by paying money in an illegal or inhumane way. 57 86 عبدالجبار زرگوش نسب Abduljabar Zargoshnasab دانشیار گروه حقوق، دانشگاه ایلام ایران abdelgabar3@yahoo.com پرویز باقری Parviz Bagheri استادیار گروه حقوق، دانشگاه ایلام ایران pb0873@yahoo.com Child Adoption Islamic Law Iranian law English Law American law Unsupervised Children 1) آلوسی بغدادی، محمود ،1415ق،روح المعانی، بیروت، دار الکتب العلمیة،ج21.##2) ابن‌ادریس حلی، محمد ،1410ق، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی،قم، دفتر انتشارات اسلامی،ج2.##3) ابنحزم، علی‌بن‌احمد،1967م، المحلی، قاهرة، مکتبة الجمهوریة العربیة،ج11.##4) ابنقدامه، موفق الدین ابومحمدعبدالله‌بن‌احمد ،1984م، المغنی، بیروت، دار الفکر،ج5.##5) ابن‌منظور، محمد‌بن‌مکرم،1414ق، لسان العرب، بیروت، دار الصادر،ج12.##6) ابنهشام، عبد الملک ،2000م، السیرة النبویة، بیروت، دار الاحیاء،ج1.##7) احمد، امین ،1316ش، فجر الاسلام،تهران، وزارت معارف.##8) احمد، فرج حسین ،1991م، احکام الاسرة فی الاسلام، بیروت، دار الجامعیة.##9) ارفعنیا،بهشید وهادی جرفی ،1394ش، «وضعیت حقوقی فرزندخواندگی در حقوق ایران،مقررات بین‌المللی و تعارض قوانین»،تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین الملل،دوره 8،ش 28.##10)اشروسنی حنفی، محمد‌بن‌محمود‌بن‌حسین،1389 ق،جامع احکام الصغار، ریاض، مرکز الملک فیصل للبحوث والدراسات الاسلامیة،ج1.##11)انصاری شیرازی،قدرتالله وپژوهشگران مرکز فقهی ائمة اطهار(ع) ،1429ق، موسوعة احکام الاطفال وادلتها، قم،مرکز نشر فقهی ائمه (ع)،3.##12)بجنوردی، حسن ،1426ق،القواعد الفقهیة،قم،منشورات دلیل ما،چ3،ج3.##13)بخاری، اسماعیل ،1408 ق، صحیح البخاری، استانبول، المکتبه الاسلامیه.##14)حرعاملی،محمدبن الحسن ،1403ق،وسائل الشیعة، تهران، المکتبة الاسلامیة،ج14.##15)حلی، حسن‌بن‌یوسف ،1376ق،مختلف الشیعة، بیروت، مکتب الاعلام الاسلامی.##16)خزایلی، محمد ،1361ش، احکام قرآن،تهران، جاویدان، چ5.##17)رضایی اصفهانی، محمدعلی ،1388ش، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن،ج16.##18)زحیلی، وهبه ،1977م،الفقه الاسلامی وادلته، دمشق، دارالفکر،ج7.##19)زبیدی حنفی، محبالدین سید محمدمرتضی حسینی واسطی ،1414ق،تاج العروس من جواهر القاموس،بیروت، دارالفکر،ج13.##20)سبزواری، عبد الاعلی ،بی تا، مهذب الاحکام، نجف، مطبعة الاداب،ج26.##21)سید قطب، محمد، فی ظلال القران، بیروت، دار الشروق، چ7،ج5.##22)طباطبائی، محمدحسین،1417 ق،المیزان فی تفسیر القرآن،دفتر انتشارات جامعه مدرسین قم،چ5،ج2 و16.##23)طبرسی، فضل‌بن‌حسن ،1372ش، مجمع البیان ،تهران،انتشارات ناصر خسرو،چ3،ج8.##24)طوسی، محمد حسن ،بی تا، التبیان فی تفسیر‌القرآن، بیروت،داراحیاء التراث‌العربی،ج7.##25)عبدالکریم، زیدان ،1415ق، المفصل فی احکام المرأة والبیت المسلم،بیروت، مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر،ج9.##26)فخر رازی، محمدبنعمر ،1420ق، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب) ، بیروت، دار احیاء التراث العربی،چ3.##27)فیروزآبادی، محمد‌بن‌یعقوب ،1414ق، القاموس المحیط، بیروت، دار الجیل،ج4.##28)قرطبی، محمد‌بن‌احمد ،1408ق، الجامع لاحکام‌القرآن،بیروت، دار الکتب العلمیة،ج12 و 14.##29)قمی، عباس ،1363ش،سفینة البحار، تهران،المکتبه الاسلامیة،ج2و7.##30)قمی، ابوالحسن علی‌بن‌ابراهیم ،بی تا، تفسیر قمی ، قم، مؤسسه دارالکتب،چ3.##31)کاتوزیان، ناصر ،1392ش، حقوق خانواده ،تهران، شرکت سهامی انتشار،چ3،ج2.##32)کاهانی،علیرضا ،1376ش،«فرزندخواندگی از دیدگاه نوین روانپزشکی»،مجله علمی پزشکی قانونی،سال سوم،ش11.##33)متولی، محمد ،1379ش، قانون حاکم بر فرزندخواندگی از نظر مقررات داخلی و حقوق بین‌المللی خصوصی ایران، مجله کانون وکلای دادگستری، ش 170.##34)مجلسی، محمد باقر ،1403ق، بحار الانوار،بیروت، مؤسسة دار الوفاء،ج22.##35)محمد فؤاد، عبدالباقی ،1986م، اللؤلؤ و المرجان فیما اتفق علیه الشیخان، قاهرة، دار الحدیث.##36)مقری فیومی، احمد‌بن‌محمد ،1929م،المصباح المنیر،قاهره، مکتبة مطبوعات محمد علی صبیح،ج1.##37)مکارم شیرازی، ناصر ،1374ش، تفسیر نمونه،تهران، دار الکتب الاسلامیه.##38)منذری،زکیالدین عبدالعظیم ،1388ق،الترغیب والترهیب، مصر، طبع مصطفی البابی الحلبی،ج2.##39)نجفی، محمدحسن،1400ق، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیة،ج38.##40) Adeniyi, A. Adewunmi, (2012) , “factors associated with acceptability of child adoption as a management option for infertility among women in a developing country” Int Jwh, 4.##41) Adoption-child welfare information gateway, at Error! Hyperlink reference not valid., available on (10/03/2019)##42) Ashley, Larson & K.J.A. Thomas, “adoption: a strategy to fulfill sex preferences of U.S parents, Journal of marriage and family law, vol.80, issue 2.##43) Della Cava,F.A,Engel,M.H,Kolko Phillips,N.(2004).Adoption in the U.S.:The emergence of a social movement.The journal of sociology & social welfare,article 8,4(31).##44) Jaclyn tabor, (2018), “Mom, Dad, or Somewhere in between: role-relation ambiguity and children of transgender parents”, Jomfl Journal.##45) Mills,C.W.(1959).The sociological imagination.New York:Oxford University Press.##46) Moe,B.(1998).Adoption:A reference handbook.Santa Barbara, CA: ABC_CLIO.##47) The Different types of adoption- findlaw-family law, at: http://family.findlaw.com/adoption, available on (15/11/2018)##48) Statistics: England | Coram BAAF - corambaaf.org.uk‎ , At: www.corambaaf.org.uk/‎ available on(2019/05/31).##

0 بررسی تطبیقی نکاح سرپرست با فرزندخوانده در حقوق اسلام، ایران و فرانسه A Comparative Study of Marriage of the Adopter with the Adopted Child in Islam, Law of Iran and French Law http://csiw.qom.ac.ir/article_1385.html 10.22091/csiw.2019.2035.1203 0 یکی از مسائل مهم نهاد سرپرستی ، نکاح سرپرست با شخص تحت سرپرستی می باشد. اگرچه این موضوع در قانون جدید حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بد‌سرپرست مصوب 1392 پیش‌بینی شده، لکن به علت سکوت آییننامهی اجرایی آن و عدم تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی خاص در این مورد و نیز پیامدهای اخلاقی و اجتماعی ناشی از مطلق دانستن این امکان، در رویه عملی محاکم قضایی اختلاف آراء وجود دارد. در حقوق فرانسه، فرزندخواندگی به دو نوع کامل و ساده تقسیمبندی شده و بر هر قسم مقررات خاصی حکم فرماست؛ فرزندخواندهی کامل از حیث مانعیت نکاح تفاوتی با فرزند حقیقی ندارد و فرزندخوانده ساده اگرچه از ازدواج با سرپرست خود ممنوع است، ولی در مواردی اجازه ازدواج با بعضی از اعضای خانواده سرپرست را دارد. در این مقاله امکان نکاح فرزندخوانده با سرپرست در حقوق ایران و فرانسه مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت به این نتیجه رهنمون می گردد که در حقوق فرانسه نکاح فرزند خوانده با سرپرست ممنوع است. در حالی که در حقوق ایران با توجه به احکام فقهی ، مواد (1045) تا (1049) ق.م. و حصری بودن موانع نکاح ، این ازدواج ممنوع نیست هرچند تبصره ماده (26) قانون صدرالاشاره آن را منوط به اذن دادگاه صالح و رعایت مصلحت فرزند خوانده کرده است. در این زمینه به منظور پیشگیری از تبعات سوء چنین ازدواجی میتوان از مکانیسم حکم حکومتی و یا احکام ثانویه برای منع مطلق آن بهره گرفت. 1 One of the important issues of adoption institute is supervisor’s marriage with adopted person. Although this subject is predicted in new Law on the Protection of Unsupervised and Bad-supervised Teens enacted in 2013, because of the silence of its executive regulation and disapproval of especial executive regulations in this regard, as well as the moral and social consequences of considering it as an absolute possibility, there is disagreement in practical precedent of judicial courts in this respect. In French law, child adoption is divided into two categories namely perfect and simple ones for each of which there are certain governing provisions. Perfect adopted child has no difference with real child in respect of marriage obstacles and simple adopted, although is prohibited from marrying his/her adopter, but in some cases can marry some family members of the adopter. In this article the possibility of marriage of unsupervised individuals with their supervisors is examined in French and Iranian laws and at last it is concluded that the marriage of adopted and adopter is prohibited in law of France. While, in Iranian law, paying attention to jurisprudential orders, Arts. 1045-1049 of the Iranian Civil Code and non-exhaustiveness of marriage obstacles, this marriage is not prohibited; however, note of Art. 26 of the aforementioned law (2013) has subjected this marriage to the permission of a competent court and observing the adopted child’s interest. In this regard, in order to preventing ill consequences of such a marriage, the mechanism of governing or secondary orders can be applied for its absolute prohibition. 87 118 سیدمحمدصادق طباطبایی MohammadSadegh Tabatabaei دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان. ایران tabatabaei@ase.ui.ac.ir حامد حیدری ایرانی Hamed Heidari Irani دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان. ایران -----------@gmail.com نفیسه جعفری Nafiseh Jafari دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان. ایران nafisehjafari90@gmail.com Supervision Child Adoption Blood Relation Marriage Intimacy 1) قرآن کریم##2) نهج‌البلاغه، ترجمه فیض الاسلام##3) ارفع نیا، بهشید و جرفی، هادی،1394ش، «وضعیت حقوقی فرزندخواندگی در حقوق ایران، مقررات بین المللی و تعارض قوانین»، تحقیقات حقوقی آزاد، ش28.##4) امامی، اسدالله، 1349ش، مطالعه تطبیقی نسب در حقوق ایران و فرانسه، تهران، چاپخانه موسوی، چ2.##5) ـــــــــــ، 1378ش،«وضع حقوقی فرزند خواندگی در ایران» (قسمت اول)، دانشگاه قم، پژوهش های فلسفی و کلامی، ش2.##6) ـــــــــــ، 1379ش، «وضع حقوقی فرزند خواندگی در ایران» (قسمت دوم)، دانشگاه قم، پژوهش های فلسفی و کلامی، ش3.##7) انصاری، قدرت الله و پژوهشگران،1429ق، موسوعه احکام الاطفال و ادلتها، قم، نشر مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام، چ1،ج3.##8) جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی،1413ق، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، قم، موسسه المعارف الاسلامیه، چ1،ج12.##9) جعفری لنگرودی، محمد جعفر، 1370، ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش، چ5.##10)جمعى از مؤلفان‌ (مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى)، مجله فقه اهل بیت علیهم السلام‌، بی تا، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام‌، چ1.##11)جواد، علی،1437ق، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، قم، انتشارات آوند دانش، بی چا،ج5.##12)حسینی روحانی، سید صادق،1412ق، فقه الامام الصادق (ع)(التبنی)، قم، مؤسسة دارالکتاب، چ3،ج5.##13)حسینی شیرازی، میرمحمد، بی تا، الاسئلة و الاجوبة اثنا عشر، قم، بی‌نا، چ1،ج2.##14)حلی، محقق، نجم‌الدین، جعفر بن حسن،1408ق، شرایع الاسلام فی شرح مسائل حرام و حلال، قم، موسسه اسماعلیان، چ2،ج3.##15)دامغانی، محمد تقی،1334، احوال شخصیه زرتشتیان ایران، تهران، موسسه مطبوعاتی امیرکبیر، چاپ سپهر، چ1.##16)دروزه، محمد عزت، 1383ق،التفسیر الحدیث، قاهره، دارالاحیاء کتب العربیه، چ1،ج5.##17)زیرک‌زاده، غلامحسین، 1309ش، تاریخ آلبرماله و ژوالایزاک (ترجمه)، تهران، کمیسیون معارف، چ1.##18)صالحی، حمیدرضا و باقری مطلق، نرگس،1395ش، « مطالعه تطبیقی فرزندخواندگی در نظام حقوقی ایران و فرانسه با رویکردی بر قانون حمایت از نظر کودکان بدون سرپرست مصوب 1353»، دو فصلنامه فقه و حقوق خانواده(ندای صادق)، ش64.##19)عبادی، شیرین، 1369ش،حقوق کودک، تهران، انتشارات روشنگران، چ1.##20)عبدالرحمان، محمود،بی تا، معجم المصطلحات و الالفاظ الفقهیه، بی‌جا، بی‌ چا.##21)صانعی، یوسف،1384ش، استفتائات قضائی، تهران، نشر میزان، چ2،ج2.##22)صفایی، حسین و امامی، اسدالله،1378ش، مختصر حقوق خانواده، تهران، نشر دادگستر،چ12.##23)طباطبایی، سید محمد حسین،1390ش، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم،ج 32.##24)ظفری، مژده، خدایی، مهدی 1394ش، «بررسی فقهی و حقوقی ازدواج سرپرست با فرزندخوانده»، فصلنامه مبانی فقهی حقوق اسلامی، ش15.##25)طیب، عبدالحسین، 1366ش،اطیب البیان، تهران، انتشارات اسلام، چ3،ج8.##26)فاضل موحدی لنکرانی، محمد،1425ق، جامع المسائل، قم، انتشارات امیر قلم، چ11،ج1.##27)قربانی لاهیجی، زین العابدین، 1380ش،تفسیر جامع آیات الاحکام (نکاح)، تهران، نشر سایه، چ1،ج1و9.##28)کاتوزیان، ناصر، 1375ش، حقوق خانواده، تهران، شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، چ4،ج2.##29).ــــــــــــ، 1387ش، دوره مقدماتی حقوق مدنی-خانواده، تهران، نشر میزان، چ6.##30)مبیّن، حجت،1384ش، «تحولات فرزند خواندگی»، نشریه گواه، دانشگاه امام صادق (ع)، ش 4و5.##31)محقق داماد، سید مصطفى،1406ق، قواعد فقه، تهران، مرکز نشر علوم اسلامى،چ12،ج2.##32)محقق کرکی، علی بن حسین،1411ق، جامع المقاصد، بیروت، موسسه آل البیت،چ1،ج6.##33)مدیرنیا، سید جواد،1379ش، حقوق کودک حفاظت اطفال در حقوق مدنی ایران اسلام فرانسه، تهران، مجد، چ1.##34)مراغی، احمد بن مصطفی، بی تا،التفسیر المراغی، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی، بی‌چا.##35)مغنیه، محمد جواد، 1424ق، التفسیر الکاشف، قم، دارالکتب اسلامی، چ1،ج6.##36)ــــــــــــ،1421ق، فقه الإمام الصادق علیه السلام،‌ قم، مؤسسه انصاریان، چ2.##37)ــــــــــــ، 1421ق، الفقه على المذاهب الخمسة‌، بیروت، دار التیار الجدید- دار الجواد، ‌چ10،ج2.##38)مشکینی، میرزا علی،بی تا، مصطلحات الفقه، قم، حوزه العلمیه، چ1.##39)مکارم شیرازی، ناصر،1363ش، تفسیر نمونه، قم، انتشارات دارالکتب الاسلامیه،چ19،ج17.##40)موسوى‌ بجنوردى، سید حسن بن آقا بزرگ، 1419ق، القواعد الفقهیة‌، محقق (مصحح): مهدى مهریزى و محمد حسن درایتى، ‌قم، نشر الهادی، چ1،ج1.##41)موسوى ‌بجنوردى، سید محمد بن حسن،1401ق، قواعد فقهیه،‌ تهران، مؤسسه عروج‌، چ3،ج1.##42)موسوی بجنوردی، محمد، علایی نوین، فروزان، 1388ش، «بررسی وضعیت فرزند خواندگی بعد از انقلاب اسلامی»،نشریه متین، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، ش42.##43)موسوی خمینی، روح الله، 1363ش، تحریرالوسیله، قم، موسسه نشر اسلامی، 1363، چ14،ج2.##44)نجفی، محمد حسن،1394ق، جواهر الکلام فی شرح الشرایع الاسلام، دارالکتب الاسلامیه، چ6،ج38.##45)نراقى، مولى احمد بن محمد مهدى‌، 1417ق، عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام و مهمات مسائل الحلال و الحرام، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم،‌ چ1.##46)نظری، ایراندخت،1378ش،«حمایت از کودکان بی سرپرست»، ندای صادق، دانشگاه امام صادق(ع)-پردیس خواهران، ش14.##47)نظری توکلی، سعید، نظری، سمیه،1396ش، « اسقاط پذیری حق ازدواج سرپرست با فرزندخوانده» ، فصلنامه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، ش 17.##48)نوری، میرزا محمد حسین،1418ق، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، بیروت، موسسه آل البیت علیهم السلام، چ1،ج1.##49) Brunet, L, (2015), Les atermoiements do droit français dans la reconnais sance des familles formées par des couples de femmes, revue International Enfances familles générations, no23, Paris.##50) Boyion, S, & Whittaker, S, (1998) principles of French law, Oxford publication, England.##51) Clement, CH, (2007), Droit De La Famille, Filiation, Fiche de niveau3.##52) Colin, A, (1991), Droit Civil, en encyclopédie juridique, Dalloz, Paris.##53) Deslandres, A, (1851), Droit civil Français : De l’adoption et de la tutelle officieuse, Thèse pour la licence, Université De France, Académie De Strasbourg.##54) Fine, A, (2005), Adoption, filiation, différence des sexes, La vie de l’enfant, Paris.##55) Fine, A, (2000), Uni filiation ou double filiation dans l'adoption française, Anthropologie et sociétés, Paris.##56) Frantz, ph, (1819), Acta public sur l’adoption, Faculté de Droit De Strasbourg, Strasbourg.##57) Gillet, E, (1877), Etude sur le Droit Civil De l’adoption, BNF, Paris.##58) GRANET, F, HILT, P, (2006), Droit de la famille, PUG Coll. Le Droit en plus, 2ème éd, n°303 à 321 p.160 et s.##59) Guide à l’usage des futurs adoptants ,2003 : 9-10.##60) Jeudy-Ballini, M, (1992), De la filiation en plus: L'adoption chez les Sulkade Nouvelle-Bretagne. Droit ET Cultures, Paris.##61) Kahan, M, (2006), Put Up on Platforms: A History of Twentieth Century Adoption Policy on the United State, J. Soc. & Soc.Welfare.##62) MALAURIE, Ph et H. FULCHIRON, (2006), Droit civil – La famille, Defrenois 2ème éd, n°1400à 1424 p.541 et s.##63) Mirkovic A. (2014), « L’impossible adoption des "bébés Thalys" », Revue Lamy droit civil, no 117, p. 40-44.##64) Mouly J. (2014). « "La délocalisation procréative" : fraude à la loi ou habileté permise », Dalloz, p. 2419-2422.##65) Muir-Watt, H, (2003), Les effets en France des jugements étrangers d'adoption ou la substitution des modèles français aux institutions étrangères équivalentes, Revue internationale de droit comparé, Paris.##66) Solang, B.R, (1997) Encyclopédie juridique, tom 1, Adaptions (Article12), Dalloz, Paris.##67) TERRE, F, et D. FENOUILLET, (2005) Droit civil – Les personnes, la famille, les incapacités, Dalloz, 7ème éd, Paris.##68) Trahand, L, (1858), De l’adoption, Thèse pour le Doctorat, Université De France, Académie DE Grenoble.##

0 مطالعه ی تطبیقی ایراد عدم اجرا در نظام رومی-ژرمنی (فرانسه، آلمان، سوئیس) ،کنوانسیون بیع بین‌المللی و قابلیت پذیرش آن در حقوق ایران A Comparative Study of the Exception Non Adimpleti Contractus in Romano-Germanic Legal Regime (France, Germany, Switzerland), the 1980 United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods and its Acceptability in Iranian Law http://csiw.qom.ac.ir/article_1386.html 10.22091/csiw.2019.3530.1442 0 ایراد عدم اجرا یکی از قواعد عمومی قراردادها در نظام حقوقی رومی-ژرمنی است که مطابق آن در تعهدات دوطرفه هم‌زمان، در صورت عدم انجام تعهد توسط یک ‌طرف قرارداد، طرف دیگر می‌تواند تعهد خود را معلق سازد و در صورت اقامهی دعوا از سوی طرف مقابل با استناد به عدم اجرای تعهد از خود دفاع نماید. ایراد عدم اجرا متفاوت از حق حبس در نظام حقوقی رومی-ژرمنی می باشد. این ایراد در کشورهایی که تابع نظام حقوقی رومی ژرمنی هستند و نیز در کنوانسیون بیع بین‌المللی مورد پذیرش قرارگرفته است. مقاله حاضر کوشیده است تا با روش توصیفی تحلیلی و با نگاه تطبیقی اثبات نماید که مفهوم حقوقی ایراد عدم اجرا در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه نیز شناسایی‌شده است و عناوین حقوقی همچون «امتناع از تسلیم ثمن و مبیع» و «حق حبس» در حقیقت مبیّن همین مفهوم هستند. 1 The exception non adimpleti contractus is one of the general rules of contract law in Romano-Germanic legal regime based on which in simultaneous reciprocal obligations, in case of non-performance by one party, the other party may suspend his obligation, and if being sued by other party can defend himself by invoking the non-performance of the obligation. The exception non adimpleti contractus differs from right of retention in Romano-Germanic legal regime. This exception has been accepted in countries following the Romano-Germanic legal regime and the 1980 United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods as well. The present article, through a descriptive-analytic method and by means of a comparative view, has attempted to prove that the legal concept of the non adimpleti contractus also is recognized in Iranian legal system and Imamiyah jurisprudence. In fact, some legal titles such as "refusing to pay the price or deliver the goods" and "right of retention" reflect the legal concept in question. 119 144 جعفر عسکری Jafar Asgari استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس. ایران asgarilaw@gmail.com مرتضی نجف آبادی فراهانی morteza najafabadi farahani دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه امام صادق (ع). ایران najaf1386@yahoo.com مصطفی مصطفایی Mostafa Mostafai دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه امام صادق (ع) . ایران mostafa.mostafai.isu@gmail.com Exception Non Adimpleti Contractus Right of Retention Refusing to Deliver Goods Refusing to Pay the Price 1) اردبیلی، احمد بن محمد، 1403ق، مجمع الفائده و البرهان فی شرح الارشاد الاذهان، ، قم ، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه‌ مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ قم، ج8 .##2) اصفهانی، محمدحسین، 1409ق، الإجاره، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه‌ مدرسین حوزه‌ علمیه‌ قم، چ2.##3) الفت، محمدرضا، 1386ش، نقض قابل پیش‌بینی قرارداد با مطالعه تطبیقی در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا، رسالۀ دکتری، به راهنمایی دکتر سید حسین صفایی، حقوق خصوصی، دانشکده‌ حقوق، واحد پردیس قم دانشگاه تهران.##4) امامی،سید حسن،1371ش، حقوق مدنی ، تهران،کتاب‌ فروشی اسلامیه، ج1.##5) امیری قائم‌مقامی، عبدالمجید،1385ش، حقوق تعهدات، تهران، میزان، چ3، ج1و3.##6) بحرانی،یوسف بن احمد، 1405ق، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به انتشارات جامعه مدرسین حوزه‌ علمیه‌ قم. ج24.##7) تبریزی،میرزا فتاح شهیدی، 1375ق، هدایه الطالب الی اسرار المکاسب، تبریز، چاپخانه‌ اطلاعات، ج3.##8) خمینی،(امام) سید روح‌الله الموسوی، 1421ق، کتاب البیع، تهران، موسسه‌ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ج5.##9) خوانساری،سید احمد، 1405ق، جامع المدارک فی شرح مختصر النافع،قم، موسسه‌ اسماعیلیان، چ2، ج3.##10)ستوده‌ تهرانی، حسن، 1375ش، حقوق تجارت، تهران، دادگستر، ج4.##11)شهیدی، مهدی،1383ش، آثار قراردادها و تعهدات، تهران، مجد، ج3.##12)صفایی، سیدحسین و همکاران، 1384ش، حقوق بیع بین‌المللی، تهران،انتشارات دانشگاه تهران.##13)عاملی حسینی، سید محمدجواد، بی‌تا، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج4.##14)کاتوزیان، ناصر، 1371ش، دوره‌ حقوق مدنی عقود معین معاملات معوض، تهران،شرکت سهامی انتشار، چ4، ج1.##15)نجفی، محمد حسن، 1404ق، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت،دار الاحیاء التراث العربی، چ7، ج 23و 31.##16)نراقى، احمد، 1425 ق، الحاشیة على الروضة البهیة‌، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه‌ مدرسین حوزه‌ علمیه‌ قم.##17) Beletskaya, M., (Santamala), (2014) Development of the Contractual Remedies in the International Trade: Comparative Analysis and Example of Implementation in Standard Construction Contracts, Master's thesis, Supervisor prof. Mika Hemmo, Helsinki University.##18) Bennett, T., (1987) Commentary on the International Sales Law: The 1980 Vienna Sale Convention, editors: Cesare Massimo Bianca & Michael Joachim Bonell.##19) Calafus, S., (2017) Exercising the Exception of Contract Non-Performance, “Ovidius” University Annals, Economic Sciences Series Volume. XVII, Issue 1 /2017.##20) Cazanel, M., (2014), the Functions of the Exception for the Non-performance of the Civil Contract, “Ovidius” University Annals, Economic Sciences Series. Volume XIV, Issue1.##21) Cazanel, M., (2017). Conditions for Exercising the Exception of Non-Performance. Athens Journal of Law.##22) Code des obligations suiss.##23) Crawford, J., & Olleson, S., (2000), The Exception of Non-performance: Links between the Law of Treaties and the Law of State Responsibility, Auyr Bkint Law4; (2000) 21 Australian Year Book of International Law 55.##24) Federal Act on the Amendment of the Swiss Civil Code##25) Flour, Jacques, Aubert, Jean-Luc.; Savaux, Eric, (2015), Droit Civil Les obligations, 9e éitdion, SIREY, Paris.##26) French civil code (Code civil français).##27) German civil code##28) Gilbey Strub, M., (1989). The Convention on the International Sale of Goods: Anticipatory Repudiation Provisions and Developing Countries, International and Comparative Law Quarterly, Vol. 38, No. 3, (pp. 475-501), Cambridge University Press.( http://www.cisg.law.pace.edu)##29) Honnold, J. O., (1999), Uniform Law for International Sales under the 1980 United Nations Convention., Kluwer Law Intrnational 3rd edition. (http://www.cisg.law.pace.edu/cisg/biblio/ho58.html)##30) Karton, Joshua, (2015), Recognizing a Contractual Right to Suspend Performance, Queen's University Legal Research Paper No. 2015-018.##31) Lecourt, A., 2016, fiches de Droit des obligations, Ellipses, paris.##32) Legal Dictionary, E, Exceptio Non Adimpleti Contractus.Aspx, (http://www.duhaime.org.)##33) munz, E.,(2010), Right to withhold performance under Ibero-Emarican law, research Associate at center of comparative European and international law of the university of Lausanne.##34) National report on the transfer of movable in Europe. France (2011), Belgium. Bulgaria. Poland. Portugal, volume.4. , European Law Publishers.##35) Nyer, D. (2006), Withholding Performance for Breach in International Transactions: an Exercise in Equations, Proportions or Coercion?, 18 pace International Law Review, available at: (https://www.cisg.law.pace.edu/cisg/biblio/nyer.html)##36) O'Neill, P.; Salam, N., (1993). Is the Exceptio Non adimpleti Contractus Part of the New Lex Mercatoria, in:Gaillard (ed.), Transnational Rules in International Commercial Arbitration (ICC Publ Nr.480,4), Paris.##37) United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (Vienna, 1980) (CISG)##

0 نسبت‌سنجی درون‌مایه بیعت در اندیشه سیاسی شیعه با ماهیت و کارویژه «رأی» در حقوق اساسی مدرن Evaluating the Relationship between the Content of Bey'at in the Political Thought of Shia with the Nature and Function of Vote in Modern Constitutional Law http://csiw.qom.ac.ir/article_1387.html 10.22091/csiw.2019.3863.1486 0 در نظام سیاسی تشیّع مشارکت مردم در تأسیس و استمرار حکومت بر مفهوم بیعت بنا می‌شود که در بارزترین کارکرد خود در قالب یک قرارداد اجتماعی با کارگزاران سیاسی منعقد می‌شود. در حقوق مدرن انتخابات مهم‌ترین عنصر در تحقق نظام نمایندگی محسوب می‌شود و حاکمیت ملی از طریق نظام نمایندگی و با حق رأی، توسط منتخِبین اعمال می‌شود. در مورد همسانی مفهوم بیعت با رأی و انتخابات اختلاف‌نظر وجود دارد، و حل این اختلاف به بررسی ماهیت بیعت باز میگردد. از دیدگاه فقه شیعی بیعت را می‌توان به‌عنوان یک عقد لازم و مستقل درنظر گرفت که فقط جنبه تأکیدی دارد و تأسیس تکلیف برای مسلمان نمی‌نماید؛ در واقع حق تعیین سرنوشت مردم در چارچوب رجوع به ولایت اعمال می‌شود و امّت مجاز به قبول ولایت فرد دیگری غیر از ولیّ نیست و مردم فقط وظیفه کشف ولیّ بر اساس شاخصه‌های موجود و بیعت با او را دارا هستند. برخلاف انتخابات که مردم با حق تعیین سرنوشت، هرکسی را می‌توانند بر سرنوشت خود حاکم یا عزل نمایند و رأی مردم مستقلاً، فی‌نفسه و به‌صورت کامل مشروعیت‌بخش محسوب می‌شود و منحصراً اراده مردمی، ایجادکننده شاخصه‌های موردنیاز در نماینده است. 1 In the political system of Shia, popular participation in establishment and continuity of government is based on the concept of Bey'at, which- in its most prominent model- is concluded in the form of a social contract with political agents. In modern law, election is the most significant element in the realization of the representation system and national sovereignty is exercised through representation system and right to vote by electing ones. There is a disagreement regarding the likeness of Bey'at withvote and election the settlement of which is dependent upon the examination of the nature of Bey'at. From the viewpoint of Shia jurisprudence, Bey'at can be considered as a binding and independent contract which only implies emphasis and does not set up a duty for Muslims. In fact, the right of people to self-determination is exercised in the framework of referring to the Welayatand Ummat (Islamic community) is not allowed to accept the Welayat of another person other than Imam(the competent Islamic ruler). People are obliged to discover the Imam in accordance with the existing indicators and do Bey'at with him. It is unlike election in which people can rule anyone upon their destiny through the right to self-determination, and the vote of the people independently, intrinsically and perfectly is regarded to be legitimatizing, and the will of the people exclusively establishes the required criteria in the representative. 145 168 حامد نیکونهاد Hamed Nikonahad استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم. ایران hamednikoonahad@gmail.com مهدی زارع mahdi zare دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم . ایران zarea1365@chmail.ir Bey'at Vote Welayat Political Participation Election 1)ابن منظور، محمد بن مکرم ،1414 ق، لسان‌العرب، بیروت، دارالصادر،ج8.##2)احسان‌پور، حسین،1386ش، جایگاه بیعت و انتخابات در نظام سیاسی اسلام، فصلنامه علوم سیاسی، ش 39 و 40.##3)ارمه، گی، 1376ش، فرهنگ و دموکراسی، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران، ققنوس.##4)ادگار، اندرو و سج ویک، پیتر،1387ش، مفاهیم بنیادی نظریه‌های فرهنگی، ترجمه مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران،آگه.##5)بوردو، 1378ش، لیبرالیسم، ترجمه عبدالوهاب احمدی، تهران، نشر نی.##6)پسندیده، عباس، 1391ش، بیعت و قدرت، تهران، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.##7)تقی‌زاده، جواد، 1391ش، ویژگی‌های رأی در حقوق انتخابات سیاسی ایران و فرانسه، فصلنامه حقوق تطبیقی (نامه مفید)، دوره هشتم، ش1.##8)جعفری لنگرودی، محمدجعفر، 1387ش، ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش.##9)جوادی آملی، عبدالله، 1389ش، ولایت‌فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت، قم، انتشارات اسراء.##10) حاتمی، محمدرضا، 1384ش، مبانی مشروعیت حکومت در اندیشه سیاسی شیعه، تهران، مجد.##11) روسو، ژان ژاک، 1341ش، قرارداد اجتماعی، ترجمه غلامحسین زیرک زاده، تهران، انتشارات شرکت سهامی چهر.##12) دبیرنیا، علیرضا، 1395ش، تحلیلی بر مفهوم نظام نمایندگی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با نگاه تطبیقی به اندیشه سیاسی غرب، مجله پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال سوم، ش1.##13) شریعتی، روح‌الله، 1394ش، انتخابات از نگاه فقه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.##14) شهرستانی، محمدعلی، 1996 م، مدخل إلی علم الفقه، لندن، الجامعة العالمیة للعلوم الإسلامیة.##15) شهیدی، سید جعفر، 1368ش، بیعت و چگونگی آن در تاریخ اسلام، مجله کیهان اندیشه، ش 26.##16) طاهری، ابوالقاسم، 1386ش، اصول علم سیاست، تهران، تهران،انتشارات دانشگاه پیام نور.##17) طبرسی، ابی علی الفضل ابن الحسن، 1379ش، المجمع البیان فی التفسیر القرآن، تصحیح ابوالحسن شعرانی، تهران، کتاب‌فروشی اسلامیه.##18) طوسی، محمد بن حسن، 1409ق، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، مکتبة الاعلام الاسلامی.##19) طباطبایی، محمدحسین، 1393 ق، المیزان فی التفسیر القران، قم، دار الکتاب اسلامی، ج 18.##20) عمید زنجانی، عباسعلی ،1366ش، فقه سیاسی، جلد اول: حقوق اساسی و مبانی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، امیرکبیر.##21) عمید زنجانی، عباسعلی و موسی زاده، ابراهیم، 1389ش، نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری، تهران،انتشارات دانشگاه تهران.##22) فاکر میبدی، محمد ،1376ش، بیعت و نقش آن در حکومت اسلامی، مجله حکومت اسلامی، پاییز سال دوم، ش3.##23) فراهیدی، خلیل بن احمد، 1414ق، ترتیب کتاب العین، قم،موسسه نشر اسلامی.##24) قاضی شریعت پناهی، سید ابوالفضل، 1383ش، بایسته‌های حقوق اساسی، تهران، میزان.##25) قزوینی، ملاعلی، 1414ق، صیغ العقود و الایقاعات (محشّی)، قم، انتشارات شکوری.##26) گراوندی، امین، 1391ش، مقایسه نهاد بیعت در اسلام با انتخابات در نظام‌های حقوقی معاصر، پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد، رشته حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز واحد بین‌الملل.##27) لوین، اندرو، 1380ش، نظریه لیبرال دموکراسی، ترجمه و تحشیه انتقادی سعید زیباکلام، تهران،سمت.##28) محمدی، قاسم؛ سلیمانی درچه، محمد، 1392ش، ابعاد حقوقی اعمال حق رأی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه دانش حقوق عمومی، سال دوم، ش4.##29) مصباح یزدی، محمدتقی، 1394ش، حکیمانه‌ترین حکومت؛ کاوشی در نظریه ولایت‌فقیه، قم،انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).##30) معرفت، محمدهادی، 1378ش، ولایت‌فقیه (مقاله نقش بیعت در عصر حضور و غیبت)، انتشارات تمهید،قم.##31) مفید، محمد بن محمد، 1413 ق، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، موسسه آل بیت علیهم السلام، قم.##32) مکارم شیرازی، ناصر، 1369ش، انوار الفقاهه (کتاب البیع)، قم، مدرسه الامام امیرالمؤمنین،ج1.##33) مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، 1380ش، تفسیر نمونه، تهران، انتشارات دارالکتب الاسلامیه،ج4 و22.##34) موسویان، ابوالفضل، 1381ش، مبانی مشروعیت حکومت (جایگاه رأی و بیعت در اندیشه اسلامی)، تهران،موسسه نشر و تحقیقات ذکر.##35) موسویان، ابوالفضل، 1380ش، بیعت و رأی، فصلنامه مفید، دوره چهارم، ش25.##36) موسوی بجنوردی، میرزا حسن، 1377ش، القواعد الفقهیه، قم، الهادی،ج5.##37) موسوی الخمینی، سید روح‌الله، 1378ش، صحیفه نور، تهران: انتشارات موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)،ج20.##38) موسوی الخمینی، سید روح الله، 1381ش، البیع، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قدس سره، ج 4.##39) منتظری، حسینعلی، 1366ش، دراسات فی ولایه الفقیه و فقه الدوله الاسلامیه، قم، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه، قم،ج1.##40) نیکونهاد، حامد، 1394ش، «نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران در پرتو نظریه امت و امامت»، پایان نامه دکتری، استاد راهنما محمدجواد ارسطا، رشته حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی.##41) هاشمی، سید محمد، 1383ش، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران ، تهران، میزان،ج2.##42) هریسی نژاد، کمال‌الدین، 1380ش، نظری بر ابعاد حقوقی انتخابات و راه‌های توسعه آن، مجله پژوهش‌های فلسفی، ش 180 و 181.##43) Ardant, Philippe,(2003), Institutions politiques et droit constitutionnel, Paris, LGDJ,15e éd.##44) Benessiano, William (2005), Le vote obligatoire, Dans Revue française de droit constitutionnel 2005/1 (n° 61).##45) Durkheim, Émile. 1984 [1893]. The Division of Labor in Society. New York: Free Press.##46) Encyclopedia Britanica, (2009), Publisher Encyclopædia Britannica, Inc. ISBN 1-59339-292-3.##47) Kropf, Martha E., (2016), Institutions and the Right to Vote in America, Publisher Palgrave Macmillan US, ISBN 978-1-137-30171-0.##48) Lowery, Zoe, (2015), Democracy, published by Britannica Educational Publishing.##49) Moreau, voir F., (1896),Le vote obligatoire : principes et sanctions, Revue politique et parlementaire, 7,1896.##50) Pildes, Richard H.(2007), What Kind of Right is 'The Right to Vote?, Virginia Law Review in Brief, Vol. 93, April 23, 2007.##51) Riker W. H. and Ordeshook P., (1968), A Theory of the Calculus of Voting, American Political Science Review, Vol. 62, No. 1, 1968.##

0 مطالعه‌ی تحلیلی اثر قهقرایی پایان تعلیق در فقه امامیه و حقوق ایران و فرانسه An Analytical Study of the Retroactive Effect of Ending the Suspension in the Imamiyah Jurisprudence, Law of Iran and French Law http://csiw.qom.ac.ir/article_1388.html 10.22091/csiw.2019.3610.1450 0 یکی از مباحث مهم حقوق قراردادها مسألهی زمان تأثیرگذاری معلق علیه در دورهی زمانی پایان تعلیق است. در قانون مدنی ایران به تبع از فقه، اثر تنفیذ در معاملات فضولی از زمان اجازه است. اما مقررهای که مبیبن تعیین حکم زمان تاثیر معلق علیه باشد به چشم نمی‌خورد، بر خلاف مقررات مربوط به تعلیق در برخی از کشورها که صراحتاً حکم مسأله مطرح شده است. در اصلاحات سال 2016 قانونگذار فرانسوی ضمن طرح مسأله با تفکیک بین تعلیق در انعقاد و تعلیق در انحلال تعهدات، در حکم مندرج در قانون مدنی سابق تغییراتی اعمال نمود. با توجه به عدم تصریح در قانون مدنی ایران و با توجه به عدم طرح مسأله در فقه، به نظر می‌رسد مطالعه چنین موضوعی در حقوق ایران ضروری است. لذا مهمترین دستاورد این نوشتار که به روش توصیفی- تحلیلی میباشد، بیانگر آن است که پایان تعلیق اثر قهقرایی نخواهد داشت. 1 One of the significant discussions in law of contracts is the issue of time of effectiveness of the suspended thing in the period of ending the suspension. In Iranian Civil Code, fallowing the Islamic jurisprudence's example, the effect of confirmation in the unauthorized transactions is from the time of permission. However, unlike the suspension-related provisions in some countries in which the order of the issue is given explicitly, there is no regulation expressing the determination of the time of the effect of suspended thing in the aforementioned Code. In 2016 reforms, the French legislator made some changes in the terms stipulated in the former French Civil Code by presenting the issue through separating suspension in conclusion and suspension in dissolution of obligations. Considering the lack of an explicit stipulation in Iran's Civil Code and owing to the non-statement of this issue in Islamic jurisprudence, it seems necessary to study such a subject in Iranian law. Accordingly, the most important result of this article, which is conducted through a descriptive-analytic method, demonstrates that ending the suspension would have no retroactive effect. 169 198 الهام شراعی elham sharaei دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد. ایران e.sharaei@yahoo.com علیرضا یزدانیان alireza yazdanian دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان ایران dr.alirezayazdanian@yahoo.com محمد هادی مهدوی mohammad hadi mahdavi استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد. ایران h1.hadih1.mahdavi@yahoo.com suspension Retroactive Effect Abolishing Condition Suspending Condition 1) اصفهانی، محمد حسین، 1418ق، حاشیه کتاب مکاسب للاصفهانی، قم، انوار الهدی،چ1،ج2و5.##2) انصاری، سید مرتضی، 1410ق، مکاسب (محشی)، قم،موسسه دار الکتب،چ3،ج8.##3) ----، 1415ق، کتاب المکاسب، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، قم،چ1،ج3و6.##4) انور السلطان، 1983، احکام الالتزام (الموجز فی النظریه العامه للالتزام)، بیروت ،دار النهضه العربیه.##5) ایروانی، باقر، 1427ق، دروس التمهیدیه فی فقه الاستدلالی، قم،چ2،ج2.##6) ایروانی، علی بن عبدالحسین، حاشیه المکاسب، 1406ق، تهران ،وزارت فرهنگ اسلامی،چ1،ج1.##7) آملی، میرزا محمد تقی، 1380ق، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران،چ1،ج9و12.##8) بجنوردی، سید حسن، 1419ق، القواعد الفقهیه، قم، نشر الهادی، چ1،ج3.##9) بحر العلوم، محمد بن محمد تقی، 1403 ق، بلغه الفقهیه، تهران، منشورات مکتبه الصادق،چ4،ج3.##10)بحرانی، آل عصفور، حسین بن محمد، 1410ق، عیون الحقائق الناظره فی تمیم الحدائق، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1،ج2.##11)تبریزی، جواد، 1416ق، ارشاد الطالب الی التعلیق علی المکاسب، قم، موسسه اسماعیلیان، چ3،ج2.##12)تبریزی، میرزا فتاح شهیدی، 1375 ق، هدایه الطالب الی الاسرار المکاسب، تبریز،چاپخانه اطلاعات، چ1، ج2.##13)جزائری، سید محمد جعفر ، 1416ق، هدی الطالب فی شرح المکاسب،قم، موسسه دار الکتاب،چ1،ج5.##14)حائری، سید محمد مجاهد طباطبایی، بی‌تا، کتاب المناهل،قم، موسسه آل البیت علیهم السلام،چ1،.##15)حسینی روحانی قمی، سید صادق، 1429ق، منهاج الفقاهه للروحانی، قم،چ5،ج4.##16)حسینی روحانی قمی، سید محمد، بی تا، فقه الصادق(علیه السلام) للروحانی، بی‌جا،ج16.##17)حسینی شیرازی، سید محمد، بی‌تا، ایصال الطالب الی المکاسب، تهران،منشورات اعلمی، چ1،ج7.##18)حسینی عاملی، سید جواد بن محمد، 1419ق، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد للعلامه، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1،ج12و18.##19)حکیم، سید محسن طباطبایی، بی‌تا، نهج الفقاهه، قم،انتشارات 22 بهمن،چ1.##20)حکیم، سید محمد تقی،1418ق، اصول العامه، نجف الاشرف، المجمع العالمی لاهل البیت«ع»،چ1.##21)حلی ،فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف، 1387ق، ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد،قم، موسسه اسماعیلیان، چ1،ج1.##22)حلی، حسن بن یوسف ، 1420ق، تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب الامامیه، قم ،موسسه امام صادق،چ1،ج4.##23)----، 1410 ق، ارشاد الاذهان الی أحکام الایمان، قم ،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به حوزه علمیه قم، چ1،ج1و2.##24)----، 1413ق، قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم،چ1،ج3.##25)حلی، شمس الدین، 1424ق، معالم الدین فی فقه آل یاسین،قم، موسسه امام صادق علیه السلام، چ1،ج2.##26)حلی، محقق، نجم الدین، 1408ق، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم،موسسه اسماعیلیان، چ2،ج3.##27)خلخالی، سید محمد مهدی موسوی، 1427 ق، فقه الشیعه- الاجاره، تهران،مرکز فرهنگی انتشارات منیر، چ1##28)خوانساری. محمد، بی تا، حاشیه الثانیه علی المکاسب للخوانساری، بی جا، چ1.##29)خویی، سید ابوالقاسم موسوی، بی‌تا، مصباح الفقاهه، بی‌جا،ج3و7.##30)سبحانی تبریزی، جعفر ، 1424ق، الحج فی شریعه الاسلامیه الغراء،قم، موسسه امام صادق علیه السلام، چ1،ج1.##31)سبزواری، سید عبدالعلی، 1413ق، مهذب الاحکام للسبزواری،قم، موسسه المنار، چ4،ج17.##32)سعد، نبیل ابراهیم، 1998م، نظریه العامه لالتزام(احکام الالتزام فی القانون المصری و القانون اللبنانی)، بیروت، دار النهضه العربیه، چ1،##33)سنهورى، عبدالرزاق احمد، 1998م، الوسیط، فى شرح القانون المدنى الجدید، ، بیروت، منشورات الحلبى الحقوقیه، چ3، ج3.##34)شهیدی، مهدی، 1377ش، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران، انتشارات حقوقدان، چ1،##35)عاملی، زین الدین، شهید ثانی، 1413ق، المسالک الافهام الی تنقیح الشرایع الاسلام،قم، موسسه المعارف الاسلامیه، چ1،ج12.##36)عاملی، محقق ثانی، علی بن حسین، 1414ق، جامع المقاصد فی شرح القواعد،قم، موسسه آل البیت علیهم السلام، چ2،ج4.##37)عراقی، آقا ضیاء الدین، علی کزازی، 1421ق، حاشیه مکاسب للنجم آبادی، قم،انتشارات غفور، چ1.##38)----، 1421ق، کتاب القضا للنجم آبادی،قم، انتشارات موسسه معارف اسلامی امام رضا علیه السلام، چ1.##39)قمی، سید محمد تقی طباطبایی، 1426ق،قم، مبانی منهاج الصالحین، منشورات قلم الشرق، چ1،ج7و8.##40)کوه کمری، سید محمد علی، 1409ق، کتاب البیع، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ2.##41)مامقانی، محمد حسن، 1416 ق، غایه الامال فی شرح الکتاب المکاسب، قم،مجمع الذخایر الاسلامیه، چ1،ج3.##42)محقق داماد، سید محمد، 1401ق، کتاب الحج محقق داماد، قم،چاپخانه مهر،چ1،ج1.##43)مراغی، سید میرعبدالفتاح،1417ق، العناوین الفقهیه،قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1،ج1.##44)مصطفوی، سید محمد کاظم، 1423ق، فقه المعاملات، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1.##45)مظفر، محمد رضا، بی‌تا، حاشیه المظفر علی المکاسب،ج2.##46)مغنیه، محمد جواد، 1421ق، فقه الامام الصادق علیه السلام، قم،موسسه انصاریان، چ2،ج3.##47)مکارم شیرازی، ناصر، 1425ق، انوار الفقاهه کتاب البیع لمکارم،قم، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب علیه السلام، چ1##48)موحدی لنکرانی، محمد فاضل ، 1424ق، تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله – الاجاره، قم،مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام، چ1##49)موسوی خمینی، سید روح اله، بی تا، کتاب البیع، تهران،موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چ1،ج2.##50)----، بی‌تا، کتاب البیع(تقریرات)، تهران،موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چ1.##51)موسوی قزوینی، سید علی، 1424ق، ینابیع الاحکام، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1،ج5.##52)نائینی، میرزا محمد حسین، 1373ق، منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، تهران،المکتبه المحمدیه، چ1،ج1.##53)----، 1413ق، المکاسب و البیع، قم،دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چ1،ج1.##54)نجفی، کاشف الغطاء، عباس بن حسن بن جعفر، 1424ق، منهل الغمام فی شرح شرایع الاسلام، نجف اشرف، موسسه کاشف الغطاء، چ1،ج1.##55)نجفی، محمد حسن، بی تا،.جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت،دار الاحیأ التراث العربی، چ7،ج22،34و35.##56)یزدانیان، علیرضا، 1392ش، درس‌هایی از حقوق مدنی تطبیقی، تهران،نشر میزان، چ1،ج1.##57)یزدی، سید محمد کاظم طباطبایی ، 1410ق، حاشیه مکاسب للیزدی، قم،موسسه اسماعیلیان، چ1،ج1و2.##58)----، 1409 ق، العروه الوثقی للیزدی،بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، چ2،ج2.##59) Starck. Boris, (1972). Droit Civil, Obligation, Paris Librairies Techniques.##60) Weill.( Alex) Terré. (François), (1975). Droit Civil Les obligation, 2é. éd. Dalloz##61) Toulet.(Valerie) (2005). Droit Civil Les obligation,1é. Éd, Paradigme.##62) Mazeaud.( Henri, Leon, Jean)(1978), Leçons de Droit Civil. Volume premier. Obligation. 6é. éd. Motchrestien. Paris.##63) Larombière. M.L. (1885). Théorie et partique des obligation,1éd, éd A.Durand et Pedone-Lariel éditeures. Libraires de la cour de appel et de l'ordre des avocats. Paris.##64) Aubry.(c)Rau.(c) (1856) Cours de Droit Civil français, 3éd. éd. Imprimerie de Librairie générale de jurisprudence, Cosse. Imprimeur-éditeur, Paris.##65) Buady-Lacantinerie.G. Barde.L. (1902). Traité Théorique et Pratique de Droit Civil, Des Obligations, 12éd. éd. Librairie de la société de recuiel G des lois et des arréte, Paric.##