دانشگاه قم پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب ۲۴۷۶-۴۲۱۳ مقالات آماده انتشار 2021 01 02 Comparative study of the possibility of legal personality for intelligent agent In jurisprudence, Iranian law and Western law بررسی تطبیقی امکان وجود شخصیت حقوقی برای سامانه های هوشمند در فقه امامیه، حقوق ایران و حقوق غرب 1749 10.22091/csiw.2021.5944.1903 FA رضا حسین گندمکار دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه قم محمد صالحی مازندرانی دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم. محمد مهدی حمیدی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم. Journal Article 2020 09 07 Artificial intelligence has entered many areas of human life and has created new legal challenges. Having legal personality is one of the theories in managing these challenges that has been proposed to justify the contracts concluded by intelligent systems based on the theory of representation. the attribution of civil liability resulting from the activities of intelligent systems to the intelligent systems themselves is another function to grant legal personality. However, a coherent and comprehensive study of the harmonization of the current rules of legal entities and its compliance with the features of intelligent agent has not been provided. This article seeks to answer the adequacy or inadequacy of theoretical foundations and legal resources to identify legal personality for intelligent agent, which has been written in a descriptive-analytical manner with a comparative study between jurisprudence, Iranian law and the West. The findings of this study show that each of these systems have significant theoretical foundations for having legal personality, but the status and characteristics of traditional legal entities are not equally applicable to the features of intelligent agent and if this structure not modified , the identification of legal personality for the systems, despite the alternative solutions, will cause legal confusion. هوش مصنوعی در بسیاری از ساحه‌های زندگی انسانی وارد شده و چالش‌های حقوقی جدیدی را به وجود آورده است. داشتن شخصیت حقوقی یکی از نظریه‌های مطرح در مدیریت این چالش‌هاست که برای توجیه عقود منعقده توسط سامانه‌های هوشمند بر مبنای نظریه نمایندگی از یک سو و انتساب مسئولیت مدنی ناشی از فعالیتهای سامانه‌های هوشمند به خود سامانه‌ها از سوی دیگر ارائه شده است. با این حال، بررسی منسجم و جامعی در خصوص هماهنگی قواعد کنونی اشخاص حقوقی و تطبیق آن با ویژگی‌های سامانه‌های هوشمند ارائه نشده است. این مقاله به دنبال پاسخ گویی به کفایت یا عدم کفایت مبانی نظری و منابع حقوقی برای شناسائی شخصیت حقوقی برای سامانه‌های هوشمند است که به صورت توصیفی تحلیلی با مطالعه تطبیقی بین فقه امامیه، حقوق ایران و حقوق غرب نگاشته شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد هر یک از این نظام‌ها، مبانی نظری قابل اعتنایی برای داشتن شخصیت حقوقی را دارا می‌باشند اما وضع و ممیزات اشخاص حقوقی سنتی به همان صورت قابل تطبیق بر ویژگی‌های سامانه‌های هوشمند نیستند و در صورت عدم اصلاح این ساختارها، شناسائی شخصیت حقوقی برای سامانه‌ها آنهم با وجود راهکارهای جایگزین، باعث آشفتگی حقوقی خواهد شد.