دانشگاه قم پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب 2476-4213 13 1 2026 03 28 Legal Challenges of Artificial Intelligence Use in Healthcare: Iranian Law and European Union Law بررسی تطبیقی چالش‌های حقوقی هوش مصنوعی، در مراقبت‌های بهداشتی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا 1 31 3001 10.22091/csiw.2024.10071.2475 FA حامد آقا امینی فشمی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0009-0004-5144-037x سید حسن حسینی مقدم دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0001-8497-7174 Journal Article 2023 11 09 The rapid expansion of machine learning and other artificial intelligence technologies has demonstrated a significant potential to transform healthcare decision-making, diagnosis, and treatment. This study undertakes a comparative examination of the legal challenges arising from the deployment of artificial intelligence in the healthcare sector within the framework of Iranian law and European Union law. The central research question concerns the principal ethical and legal issues engendered by the use of AI in healthcare, and the adequacy of the existing legal responses in each jurisdiction. The study identifies and analyses challenges in two interrelated domains. In the ethical domain, the critical concerns addressed include the validity of informed consent where AI systems are integrated into clinical decision-making, the imperatives of safety and algorithmic transparency, and the risk of algorithmic bias productive of discriminatory outcomes. In the legal domain, the analysis encompasses the attribution of civil liability for harm occasioned by AI systems, the protection of patient privacy and personal health data, the safeguarding of intellectual property rights, and the ensuring of cybersecurity in interconnected medical devices and health information systems. The findings reveal a pronounced regulatory asymmetry: the European Union has undertaken extensive and sustained legislative efforts to construct a comprehensive legal architecture for the governance of AI in healthcare, most notably through the General Data Protection Regulation, the proposed Artificial Intelligence Act, and the evolving framework for civil liability, whereas Iranian law continues to lack a dedicated and integrated legislative framework governing artificial intelligence in this domain. Existing provisions concerning medical liability, data protection, public health, and privacy, scattered across disparate enactments, offer only fragmentary and inadequate guidance, and the study concludes that a thoroughgoing legislative revision is an urgent and unavoidable necessity.  در سال‌های اخیر، رشد و گسترش سریعی در استفاده از یادگیری ماشینی و سایر رویکردهای هوش مصنوعی شروع شده است. در عرصه پزشکی هوش مصنوعی دارای این ظرفیت است تا اساساً نحوه تصمیم‌گیری در مورد مراقبت‌های بهداشتی و نحوه تشخیص و درمان بیماران را تغییر دهد. سؤال این مقاله این‌گونه مطرح شده است که چالش‌های حقوقی ناشی از هوش مصنوعی در مراقبت‌های بهداشتی چیست؟ یافته‌ها حاکی از آن است که در دو بعد اخلاقی و حقوقی می‌توان به هوش مصنوعی پرداخت، از بعد اخلاقی مسائلی چون رضایت آگاهانه برای استفاده از هوش مصنوعی برای درمان بیمار، شفافیت و ایمنی آن و تعصب الگوریتمی که می‌تواند حتی منجر به نژادپرستی شود مورد توجه قرار گرفت و از دید حقوقی نیز بحث شناسایی مسئولیت، حریم خصوصی و امنیت داده‌های بیماران، مالکیت معنوی و امنیت سایبری مورد تحلیل قرار گرفت. در این زمینه اتحادیه اروپا در گسترهٔ قانون حفاظت از داده‌ها گام‌هایی را برداشته است این در حالی است که در حقوق ایران هیچ قانون مرتبطی با هوش مصنوعی و مراقبت‌های بهداشتی وجود ندارد و تنها می‌توان از برخی از قوانین مباحثی مثل مسئولیت پزشکان، حفاظت از داده‌ها، بحث بهداشت عمومی و حریم خصوصی را تا حدودی استنباط کرد که از جانب قانون‌گذار نیاز به بازبینی دارد. https://csiw.qom.ac.ir/article_3001_c211bacf4b7a586008c166387b3408be.pdf