آینده‌پژوهی حکمرانی پیشگیری از جرم در شهرهای هوشمند در همگرایی یا تناقض اصل مشترک لیبرالیسم و آموزه‌های اسلامی

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 دانشیارحقوق کیفری و جرم شناسی، گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 دکترای تخصصی حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم و شناسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران.

چکیده

این مطالعه به تحلیل و بررسی موضوع پیشگیری از جاسوسی دولتی در شهرهای هوشمند به‌منظور حفظ امنیت عمومی و حقوق شهروندان می‌پردازد و تشخیص چالش‌ها و امکانات موجود برای مقابله با احتمالات جاسوسی دولتی و نقض حقوق انسانی و حریم خصوصی شهروندان را مورد بررسی قرار داده و تدابیر علمی و کارآمدی برای ایجاد توازن میان اهداف امنیتی و حقوق انسانی ارائه می‌دهد. این مقاله به این سؤال اصلی که چگونه می‌توان از تکنولوژی‌های پیشرفته به‌منظور پیشگیری از جاسوسی گسترده دولتی بهره برد و درعین‌حال، از نقض حقوق انسانی و حریم خصوصی شهروندان جلوگیری کرد، پاسخ می‌دهد. این تحقیق شامل تجزیه‌وتحلیل روش‌ها و راهکارهای متنوعی می‌شود که بر توسعه سواد رسانه‌ای و اجتماعی، تقویت نظارت مدنی بر عملکرد دولت‌ها و ایجاد مقررات بین‌المللی برای کنترل فعالیت‌های دولتی تأکید دارد. همان‌طور که منابع اسلامی همچون آیه 12 سوره حجرات از قرآن کریم که می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَعْضُکُم بَعْضًا...»، تأکید بسیاری بر احترام به حریم خصوصی و حقوق دیگران دارد، در این پژوهش به ارائه تفسیر عمیق‌تری از حفظ حریم خصوصی در اسلام و اندیشه لیبرالیسم می‌پردازیم. این تحقیق تأکید دارد که حفظ توازن میان امنیت عمومی و حقوق انسانی در شهرهای هوشمند ضروری است و اهمیت اجرای سیاست‌های مؤثر بر اساس داده‌ها و شواهد علمی را تأکید می‌کند. این مطالعه به ترویج رویکردها و راهبردهای جدید برای مدیریت امنیت در محیط‌های شهری می‌پردازد و تصمیم‌گیری‌های سیاستی را در جهت حمایت از حقوق انسانی و حریم خصوصی شهروندان ترویج می‌دهد.

تازه های تحقیق

اگر بخواهیم با دیدی آینده‌پژوهی به شهرهای هوشمند در آتی بنگریم، باید بر اساس مطالعات علمی صورت گرفته چنین گفت: از طریق سنسورهای تعبیه ‌شده در شهرها و تلفن‌های هوشمندی که در جیب‌های ما قرار دارد، شهرهای هوشمند به‌طور مداوم قدرت می‌گیرند و شناسایی افرادی که در آن‌ها زندگی می‌کنند و اینکه با چه کسانی ملاقات می‌کنند و حتی اینکه در حال حاضر مشغول انجام چه کاری هستند، راحت خواهد بود. با این توصیفات می‌توان گفت نقش و جایگاه دولت‌ها به‌عنوان بازیگران اصلی نظام بین‌الملل کجا خواهد بود. قطعاً با چنین رویکردهایی کشف جرائم و تعقیب مجرمان برای دستگاه عدالت کیفری و بالتبع حاکمیت سهل‌الوصول‌تر خواهد بود، اما همیشه یک اصل در حقوق وجود دارد که پیشگیری بهتر از درمان (مبارزه با جرم) است. دولت‌ها که بازیگرانی عقلانی‌اند نیز این امر را مد نظر خود قرار می‌دهند و از ارزش‌افزوده شهرهای هوشمند برای مبارزه پیشگیرانه با جرم و جنایت علیه خود بهره می‌برند. حریم خصوصی یکی از ارزشمندترین مفاهیم نظام‌های حقوقی توسعه‌یافته است. حق بر حریم خصوصی در زمره مهم‌ترین حقوقی است که ارتباط تنگاتنگی با کرامت انسانی دارد. حق ورود به حریم خصوصی افراد مسئله‌ای پیچیده و متنوع است که در قوانین و مقررات مختلف کشورها تعیین می‌شود. هیچ کشوری حق ورود به حریم خصوصی افراد را به‌طور کامل منع نکرده است، اما محدودیت‌ها و قوانین مختلف در این زمینه وجود دارد. در اکثر کشورها، حقوق حریم خصوصی افراد توسط قوانین و مقررات تضمین می‌شود و دولت‌ها مکلف به حفاظت از حریم خصوصی افراد هستند.

لزوم حمایت از حریم خصوصی و عدم مداخله در امور خصوصی دیگران یکی از آموزه‌های مهم اندیشه‌های لیبرالیسم و اسلام نیز است. با توجه به مطالعات انجام‌شده، نمی‌توان گفت که اصول شهرهای هوشمند با آموزه‌های اسلام در تعارض هستند. درواقع، برخی از مفاهیم شهر هوشمند مانند توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان با آموزه‌های اسلامی سازگاری دارند. این نتایج نشان می‌دهد که اصول شهر هوشمند با آموزه‌های اسلامی در تعارض نبوده و می‌توانند با یکدیگر سازگار باشند. از طرفی اصول لیبرالیسم و اصول شهرهای هوشمند هم در تعارض نیستند. درواقع، اصول لیبرالیسم مانند آزادی فردی، حقوق مالکیت، حقوق شهروندی و حقوق بشری به شکلی در شهرهای هوشمند تعبیه شده‌اند که به حفظ حقوق شهروندان و بهبود کیفیت زندگی آن‌ها کمک می‌کنند. در حقوق اسلامی نیز به استناد آیه شریفه 12 سوره حجرات که شارع مقدس در آن می‌فرمایید: « یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَعْضُکُم بَعْضًا...» مضافاً با رجوع به سنت و روایات دقیقاً بر لزوم رعایت و پایبندی به حفظ حریم خصوصی افراد در دین اسلام مورد تأکید و تأیید قرار گرفته است. با توجه به انقلاب جهانی که در حوزه شهرهای هوشمند در حال وقوع است، مجوز خطرناکی برای دولت‌ها به بهانه مبارزه با جرم و جنایت و پیشگیری از آن برای حفظ بقای خود صادر می‌شود که منجر به جاسوسی گسترده از شهروندان خواهد شد و درنهایت منجر به شکل‌گیری «دیکتاتوری‌های مدرن حقوق سیاسی» خواهد شد.

 دولت‌ها معمولاً حق ورود به حریم خصوصی افراد را تحت شرایط خاصی ممکن می‌سازند. این شرایط ممکن است شامل مواردی مانند حالت تجاوز به امنیت ملی یا حالات اضطراری، اجرای مجازات‌های قانونی، تحقیقات جنایی، موارد بهداشتی عمومی باشد، البته باید توجه نمود که نفوذ دولت به حریم خصوصی افراد و نقض حریم خصوصی می‌تواند منجر به اثرات منفی مختلفی شود. برخی از پیامدهایی که برای دولت به همراه دارد، عبارت‌اند از: نقض حقوق بشر، ضرر به‌ اعتماد عمومی، تأثیر بر آزادی افراد، افزایش هزینه‌ها، تأثیر منفی بر اقتصاد. به‌طور کلی، احترام به حریم خصوصی افراد مهم است و نقض آن می‌تواند به مشکلات جدی برای دولت و جامعه به همراه داشته باشد. از طرفی برای کاهش نفوذ دولت به حریم خصوصی افراد و تضمین احترام به حریم خصوصی، می‌توان اقداماتی را در نظر گرفت: تعیین مرزهای دقیق، افزایش شفافیت، تقویت سیاست‌های حفاظت از حریم خصوصی، نظارت مؤثر، آموزش و پوشش اخبار، تشویق به شکایت‌ها، رعایت حقوق بین‌المللی و تحکیم دسترسی به دادگاه. این اقدامات می‌توانند به کاهش نفوذ غیرضروری دولت به حریم خصوصی افراد کمک کرده و حقوق انسانی را تضمین کنند.

در ایران، حقوق حریم خصوصی افراد تحت قوانین و مقررات مشخصی تعریف شده است. اصل 25 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حق حریم خصوصی افراد را تضمین می‌کند. به‌علاوه، در موارد خاص مثل موارد امنیتی، قوانین ایران به ارگان‌های اجرایی اجازه مداخله به حریم خصوصی افراد را می‌دهد، اما این مداخله‌ها نیاز به اجازه قضایی دارند و باید طبق قوانین مربوطه انجام شوند. النهایه می‌طلبد نظر به نقض آشکار حقوق بنیادین افراد که در آینده و حتی با دیدی حداقلی هم‌اکنون نیز در جریان است، قانون‌گذاری‌های صحیح می‌تواند یکی از راه‌های مبارزه با وضعیت نقض آشکار لقب گیرد. پیشنهاد‌های مشخصی که برای این امر می‌توان ارائه داد به شرح مختصر ذیل است:

اولاً: گسترش سواد رسانه‌ای اجتماعی به معنای واقعی جهت حفاظت از حریم خصوصی؛

ثانیاً: تحدید حدود قدرت دولت‌ها در کنترل جاسوسی از شهروندان از طریق مجامع مدنی؛

ثالثاً: تصویب قوانین شفاف.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Future Research of Crime Prevention Governance in Smart Cities in the Convergence or Violation of the Common Principle of Liberalism and Islamic Teachings

نویسندگان [English]

  • seyed mohammadreza mousavifard 1
  • Ali Reza Taghipour 2
  • fatima norir romanan 3
  • kimia farazmeher 4
1 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
2 Associate Professor of Department of Law, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
3 Specialized Doctorate in Criminal Law and Criminology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
4 Master of Criminal Law and Criminology, Naraq Branch, Islamic Azad University, Naraq, Iran.
چکیده [English]

This study analyzes and investigates the issue of preventing government espionage in smart cities in order to maintain public security and citizens' rights. It examines the existing challenges and possibilities for countering potential government espionage and violations of human rights and citizens' privacy, and provides scientific and effective measures to create a balance between security objectives and human rights. This article addresses the main question of how advanced technologies can be utilized to prevent widespread government espionage while at the same time preventing violations of human rights and citizens' privacy. The research involves an analysis of various methods and strategies that emphasize the development of media and social literacy, strengthening civil oversight over government actions, and establishing international regulations to control state activities. As Islamic sources, such as verse 12 of Surah Al-Hujurat in the Holy Qur'an which states: "O you who have believed, avoid much [negative] assumption. Indeed, some assumption is sin. And do not spy or backbite each other...", greatly emphasize respect for privacy and the rights of others, this study provides a deeper interpretation of the protection of privacy in Islam and liberal thought. This research stresses that maintaining a balance between public security and human rights in smart cities is essential, and emphasizes the importance of implementing effective policies based on data and scientific evidence. This study promotes new approaches and strategies for managing security in urban environments and encourages policy decisions that support human rights and the privacy of citizens

کلیدواژه‌ها [English]

  • Future Research
  • Governance
  • Smart City
  • Islamic Law
  • Liberalism

مراجع

آقابابایی، حسین (1389). «لیبرالیسم، حریم خصوصی و قانون پاتریوت»، فصلنامه سیاست، دوره 40، شماره 2.
انصاری، باقر (1383). «حریم خصوصی و حمایت از آن در حقوق اسلام، تطبیقی و ایران»، مطالعات حقوق خصوصی (حقوق)، شماره 66.
بهره‌مند، حمید و داوودی، ذوالفقار (1397). «پیشگیری اجتماعی از جرائم امنیتی سایبری»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره 48، شماره 1.
حائری تهرانی، میر سیدعلی (1419). مقتنیات الدرر و ملتقطات الثمر، چاپ اول، تهران: انتشارات دارالکتاب الاسلامی.
حرانی، حسن (1395). تحف العقول عن آل الرسول، چاپ اول، تهران: انتشارات اسلامیه.
روستایی، شهریور؛ پورمحمدی، محمدرضا و قنبری، حکیمه (1397). «تئوری شهر هوشمند و ارزیابی مؤلفه‌های زیرساختی آن در مدیریت شهری موردشناسی: شهرداری تبریز»، جغرافیا و آمایش منطقه‌ای و شهری، دوره 8، شماره 26.
صادقی، سالار و اکبری، عباسعلی (1399). «بررسی جرم‌شناختی جرائم علیه امنیت کشور با رویکرد جامعه‌شناسی جنایی»، مطالعات جامعه‌شناسی، دوره 13، شماره 48.
صالح‌نیا، علی و بختیاری، حسین (1397). «اولویت‌بندی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)»، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 8، شماره 27.
صدیق، میر ابراهیم (1395). «انقلاب سایبری و تحول در پدیده جاسوسی»، مطالعات راهبردی، سال 19، شماره 1.
طوسی، محمد بن حسن (1407). التبیان فی التفسیر القرآن، تحقیق: احمد حبیب قصیر، چاپ اول، تهران: انتشارات امین.
عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه (1271). تفسیر نور الثقلین، چاپ الویس اسپرنگر، هندوستان.
فروغی، فضل‌الله؛ برجی، محمدناصر و مصلحی، جواد (1393). «مبانی ممنوعیت نقض حریم خصوصی در حقوق ایران و آمریکا»، مطالعات حقوقی، دوره 6، شماره 3.
محقق نوری، میرزاحسین (1408). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، چاپ اول، بیروت: مؤسسه آل‌البیت (علیهم‌السلام).
محمدی ری‌شهری، محمد (1416). میزان الحکمه، چاپ اول، قم: دارالحدیث.
محمودزاده، حسن و عابدینی ایرانق، رؤیا (1398). «تلفیق اصول رشد هوشمند و استراتژی توسعه میان‌افزا در شناسایی ظرفیت‌های کالبدی توسعه درونی شهر (مطالعه موردی: منطقه 3 تبریز)»، جغرافیا و توسعه، دوره 17، شماره ۵۶.
منتظری نجف‌آبادی، حسینعلی (1409). دراسات فی ولایه الفقیه و فقه الدوله الاسلامیه، چاپ اول، قم: نشر تفکر.
موسوی‌فرد، سید محمدرضا (1400). «وضعیت آنارشیک حقوقی، جرائم سازمان‌یافته بین‌المللی از تئوری تا عمل در مواجهه سیاست و حقوق بین‌الملل کیفری»، تحقیقات حقوقی بین‌المللی، دوره 14، شماره ۵۳.
موسوی‌فرد، سید محمدرضا و سعادت‌فر، علی (1399). «بررسی تطبیقی رهیافت‌های جرم‌شناختی و حقوق کیفری بین‌المللی در اقدامات تروریستی در تعارض منافع بازیگران اصلی روابط بین‌الملل»، پژوهش‌های جرم‌شناختی پلیس، دوره 1، شماره 1.
References
Brassett, J, and O'Reilly, J (2021). A Creative Philosophy of Anticipation, Milton Park: Taylor & Francis.
Caragliu, A, Del Bo, C, and Nijkamp, P (2011). “Smart Cities in Europe”, Journal of Urban Technology, Vol.18, No.2.
Deakin, M (2013). From intelligent to smart cities, Edited by Mark Deakin, Smart Cities: Governing, Modelling and Analysing the Transition; London: Taylor and Francis.
Deakin, M, Al Waer, H (2011). “From Intelligent to Smart Cities”, Journal of Intelligent Buildings International: From Intelligent Cities to Smart Cities, Vol.3, No.3.
Feldstein, S (2021). “Governments Are Using Spyware on Citizens. Can They Be Stopped?”, Online access to the article, available at: https://www.carnegieendowment.org/2021/07/21/governments-are-using-spyware-on-citizens-can-they-be-stopped-pub-85019.
Fourtané, S (2018). “Connected Vehicles in Smart Cities: The Future of Transportation”, Interesting Engineering, accessible: https://www.interestingengineering.com/innovation/connected-vehicles-in-smart-cities-the-future-of-transportation.
Futurology. Definition of Futurology by Lexico, Lexico Dictionaries, available in: https://www.lexico.com/en/definition/futurology.
Gidley, J (2017). The Future: A Very Short Introduction, Oxford: Oxford University Press.
Goldsmith, S (2021). “As the Chorus of Dumb City Advocates Increases, How Do We Define the Truly Smart City?” datasmart.ash.harvard.edu, accessible: https://www.datasmart.ash.harvard.edu/chorus-dumb-city-advocates-increases-how-do-we-define-truly-smart-city.
Hester, R (2018). Historical Research: Theory and Methods; London: Ed-Tech Press.
Hiltunen, E (2008). “The future sign and its three dimensions”, Futures, Vol.40, No.3.
Hines, A, Gary, J, Daheim, C, van der Laan, L (2017). “Building foresight capacity: Toward a Foresight Competency Model”, World Futures Review, Vol.9, No.3.
Hunt, D, Rogers, C, and Cavada, M (2014). “Smart Cities: Contradicting Definitions and Unclear Measures”, Switzerland: 4th World Sustainability Forum.
Jervis, R (1999). “Realism, Neoliberalism and Cooperation: Understanding the Debate”, International Security, Vol.24, No.1.
Jiang, H, Geertman, S, and Witte, P (2021). “Smartening urban governance: An evidence‐based perspective”, Regional Science Policy & Practice, Vol.3, No.3.
Komninos, N (2013). “What makes cities intelligent?” Edited by Mark Deakin, Smart Cities: Governing, Modelling and Analysing the Transition; London: Taylor and Francis.
Lippert, RK, and Walby, K (2013). “Governing Through Privacy: Authoritarian Liberalism, Law, and Privacy Knowledge”, Law, Culture and the Humanities Journal, Vol.12, No.2.
McLaren, D, and Agyeman, J (2015). Sharing Cities: A Case for Truly Smart and Sustainable Cities, Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
Mearsheimer, JJ (1994). “The False Promise of International Institutions”, International Security, Vol.19, No.3.
Mindle, GB (1989). “Liberalism, Privacy, and Autonomy”, The Journal of Politics, Vol.51, No.3.
Musa, S (2018). “Smart Cities-A Road Map for Development”, IEEE Potentials, Vol.37, No.2.
O'Toole, JJ (2017). “Futurology social science”, Encyclopedia Britannica, available in: https://www.britannica.com/topic/futurology.
Paiho, S, Tuominen, P, Rökman, J, Ylikerälä, M, Pajula, J, and Siikavirta, H (2022). “Opportunities of collected city data for smart cities”, IET Smart Cities, Vol.4, No.4.
Peris-Ortiz, M, Bennett, DR, and Yábar, DPB (2016). Sustainable Smart Cities: Creating Spaces for Technological, Social and Business Development, Berlin: Springer.
Posen, BR (1993). “Nationalism, the Mass Army, and Military Power”, International Security, Vol.18, No.2.
Rosato, S (2021). Intentions in Great Power Politics: Uncertainty and the Roots of Conflict, New Haven: Yale University Press.
Sardar, Z (2010). The Namesake: Futures; futures studies; futurology; futuristic; Foresight - What’s in a name? Futures, Vol.42, No.3.
Steeves, V (2019). “Theorizing Privacy in a Liberal Democracy: Canadian Jurisprudence, Anti-Terrorism and Social Memory After”, Journal Theoretical Inquiries in Law, Vol.20, No.1.
Williams, WF (2013). Encyclopedia of Pseudoscience: From Alien Abductions to Zone Therapy, ISBN 9781135955229.
In persian
Aghababaei, H. (2010). "Liberalism, Privacy and the Patriot Act" [in Persian]. Quarterly Journal of Politics, 40(2).
Ansari, B. (2004). "Privacy and Its Protection in Islamic, Comparative and Iranian Law" [in Persian]. Private Law Studies (Law), (66).
Bahramand, H., & Davoudi, Z. (2018). "Social Prevention of Cyber Security Crimes" [in Persian]. Criminal Law and Criminology Studies, 48(1).
Haeri Tehrani, M. S. A. (1998). Moqtaniyat al‑Dorar wa Moltaqatat al‑Thamar [in Arabic]. (1st ed.). Tehran: Dar al‑Ketab al‑Islami.
Harrani, H. (2016). Tohaf al‑Uqool an Al al‑Rasool [in Arabic]. (1st ed.). Tehran: Eslamiyah Publications.
Roustaei, S., Pourmohammadi, M. R., & Ghanbari, H. (2018). "Smart City Theory and Evaluation of Its Infrastructure Components in Urban Management: A Case Study of Tabriz Municipality" [in Persian]. Geography and Regional & Urban Planning, 8(26).
Sadeghi, S., & Akbari, A. A. (2020). "A Criminological Study of Crimes against National Security with a Criminal Sociology Approach" [in Persian]. Sociology Studies, 13(48).
Salehnia, A., & Bakhtiari, H. (2018). "Prioritization of National Security Threats of the Islamic Republic of Iran Using Analytical Hierarchy Process (AHP)" [in Persian]. Strategic Public Policy Studies, 8(27).
Sedigh, M. E. (2016). "The Cyber Revolution and Transformation in the Espionage Phenomenon" [in Persian]. Strategic Studies, 19 (1).
Tusi, M. b. H. (1986). Al‑Tibyan fi Tafsir al‑Qur'an [in Arabic]. A. H. Qasir (Ed.). (1st ed.). Tehran: Amin Publications.
Urousi Howeizi, A. b. J. (1854). Tafsir Noor al‑Thaqalayn [in Arabic]. Alvis Springer (Ed.). India.
Foroughi, F., Borji, M. N., & Moslehi, J. (2014). "The Foundations of Prohibiting Privacy Violation in Iranian and American Law" [in Persian]. Legal Studies, 6(3).
Mohaqqeq Nouri, M. H. (1987). Mostadrak al‑Wasa'il wa Mostanbat al‑Masa'il [in Arabic]. (1st ed.). Beirut: Al al‑Bayt Institute.
Mohammadi Rey Shahri, M. (1995/). Mizan al‑Hikmah [in Arabic]. (1st ed.). Qom: Dar al‑Hadith.
Mahmoudzadeh, H., & Abedini Iranaq, R. (2019). "Integration of Smart Growth Principles and Infill Development Strategy in Identifying Physical Capacities for Inner‑City Development (Case Study: District 3 of Tabriz)" [in Persian]. Geography and Development, 17(56).
 
Montazeri Najafabadi, H. A. (1988). Dirasat fi Wilayat al‑Faqih wa Fiqh al‑Dawlah al‑Islamiyyah [in Arabic]. (1st ed.). Qom: Tafakor Publications.
Mousavi Fard, S. M. R. (2021). "Legal Anarchic Situation, International Organized Crimes from Theory to Practice in the Confrontation of Politics and International Criminal Law" [in Persian]. International Legal Research, 14(53).
Mousavi Fard, S. M. R., & Saadatfar, A. (2020). "A Comparative Study of Criminological and International Criminal Law Approaches to Terrorist Acts in the Conflict of Interests of Main Actors in International Relations" [in Persian]. Police Criminological Research, 1(1).
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار