نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه بجنورد

2 استادیار گروه حقوق عمومی پردیس فارابی دانشگاه تهران

10.22091/csiw.2020.5782.1876

چکیده

حق برکناری یا بازخوانی مقامات منتخب توسط مردمRecall) )به معنای حق مردم در برکناری مقامات منتخب پیش از پایان دوره تصدی پستشان است که به عنوان یک رویه مبتنی بر دموکراسی مستقیم مورد توجه برخی نظام‌های حقوقی- سیاسی قرار گرفته‌است.دشورای هماهنگ‌سازی میان روش بازخوانی با نهادهای مؤثر دموکراسی غیرمستقیم یکی از دلایلی‌است که باعث شده این مکانیسم به اندازه سایر ابزارهای دموکراسی مستقیم مورد استفاده قرارنگیرد.اما این دشواری نباید مانعی در استفاده منطقی و معقول از آن به‌منظور تحقق هرچه بیشتر مشارکت شهروندان باشد. در این مطالعه تطبیقی مشخص می‌گردد کشورهای مختلف حق بازخوانی را یا به‌صورت ترکیبی یا به‌صورت کامل در قوانین خود جا داده‌اند.در ایران اما در میان رویه‌های دموکراسی مستقیم صراحتاً هیچ نشانه‌ای از آن وجود ندارد. با این وجود بنظر می‌رسد امکان استنباط اصل پذیرش مشروعیت این مکانیسم بر اساس مبانی موردپذیرش اسلام و نظام حقوقی درخصوص ماهیت کارگزاری و نمایندگی و نیز تفسیرهایی مردم‌سالارانه از برخی از اصول قانون اساسی وجود‌داشته‌باشد. به‌منظور گسترش مشارکت مستقیم مردم در حکمرانی، می‌توان با بهره‌گیری از تجربه موفق کاربست آن در دیگر کشورها به قاعده‌گذاری این مکانیسم در نظام حقوقی پرداخت. با این شرط‌که این قاعده‌گذاری متضمن تضمین‌های رویه‌ای کافی باشد که شفافیت، مشروعیت و قانونیت فرایند بازخوانی را تضمین کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The right to recall of elected officials by people in legal systems

نویسندگان [English]

  • zahra ameri 1
  • AHMAD HABIBNEZHAD 2

1 assistant professor of university of bojnord

2 استادیار گروه حقوق عمومی پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده [English]

The right to recall of elected officials by people is a right by which, in certain polities, voters can remove an elected official from office through a direct vote before that official's term has ended. The difficulty of synchronizing the recall mechanism with effective institutions of indirect democracy is one reason that this mechanism is not as widely used as other direct democracy instruments. But this difficulty should not prevent it from being used for more citizen participation. Different countries have incorporated this process either in mixed or in full, with the aim of combining representative (indirect) democracy with advisory (direct) democracy. In Iran, but in the context of direct democracy practices, there is clearly no sign of it. Nevertheless, it seems possible to deduce the principle of acceptance of the mechanism's legitimacy from the accepted principles of the legal system regarding the nature of representation, as well as democratic interpretations of some constitutional principles. In order to expand the direct participation of the people in governance, we can apply the mechanism in the legal system by using its successful experience in other countries. Provided that this rule provides sufficient procedural guarantees to ensure the transparency, legitimacy, and legality of the recall process.

کلیدواژه‌ها [English]

  • right to recall
  • elected officials
  • people
  • democracy
  • Participation
CAPTCHA Image