نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه امام باقر(ع)، (تهران) و پژوهشگر مرکز پژوهشی مبنا(قم).

10.22091/csiw.2020.4724.1639

چکیده


چکیده
در دهه‌های اخیر تعرض و اهانت به دین ودینداران رایج شده و نظام حقوق بشر نیز حمایت موثری از آنان انجام نمی‌دهد. فارغ ازانگیزه‌های غیرحقوقی، دلیل اصلی این امرحق–آزادی تلقی شدن دینداری در نظام جهانی حقوق‌بشر است. همین امر باعث ترجیح حقِ بنیادین آزادی بیان بر آزادی مذهبی شده واقدامات حقوقی درمقابل متعرضین به دینداری را مشکل ساخته است. این مقاله که ازنظر هدف تحلیلی، از نظر فرآیند اجرای پژوهش کیفی و ازنظر نتایج پژوهش بنیادی است و با روش کتابخانه‌ای انجام شده، بااستفاده ازنظریات اسلامی وغربی میخواهد اثبات کند، دینداری فراتر ازحق-آزادی بوده و حق-مصونیت است. طبق یافته‌های پژوهش وبراساس نظریات و ادله متعدد فلسفی وحقوق بشری، دینداری به دلیل قرب ماهیت آن به دارایی معنوی، لزوم توجه به ابعاد دوگانه انسان، لزوم جبران ضرر معنوی، رابطه دینداری با هویت وشخصیت وکرامت انسانی که مورد حمایت حقوق بشری هستد،حق–مصونیت بوده وباید مورد حمایت دولت‌ها ومجامع بین‌المللی قرارگیرد.

تازه های تحقیق

دین داری موهبتی است برای تکامل جامعه انسانی و زندگی توام با نظم و قاعده که در طول تاریخ نقش مهمی در تحولات جوامع بشری داشته است. اگر این موهبت مورد حمایت و صیانت قرار نگیرد، به تدریج مورد تهاجم و خدشه قرار گرفته و مسیر انزوا  و انفعال را درپیش می گیرد.

با عنایت به دلائلی از قبیل: تقرب ماهوی دینداری به حق-مصونیت ها،  فطری بودن پرستش و دین گرایی در انسان ها و لزوم حمایت از فطرت انسانی و همچنین رابطه ناگسستنی دینداری با هویت، شخصیت و کرامت انسان ها و از طرف دیگر ضرورت حمایت از شخصیت انسان ها در برابر تعرض و توهین و اصل جبران زیان معنوی در مسئولیت مدنی و دو بعدی بودن انسان و لزوم شناسایی و تضمین حقوق هریک از آنها و... بعد حق- مصونیت دین داری به اثبات رسیده و دینداری به عنوان حقی که باید توسط مجامع حقوق بشری و دولت ها مورد حمایت و صیانت قرار گیرد،  مطرح می شود.  بنابراین لازم است به صورت حقوقی بعد حق – مصونیت دینداری به رسمیت شناخته شود تا در مقابل تعرض دیگران مورد حمایت حقوقی قرار گیرد. لذا پیشنهاد می شود ؛ اولاً این نظریه در مجامع علمی و حقوقی بین المللی مطرح و ترویج شود. ثانیاً در مجامع دیپلماتیک و حقوق بشری کشورهای اسلامی مطرح و از آن ها درخواست شود که نسبت به طرح آن در شورای حقوق بشر سازمان ملل اقدام نمایند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Religiosity as an Immunity-Right: Studying and Proving the Immunity-Right’s Dimension of Religiosity Through Using Islamic and Western Theories and Principles Within the Framework of Hofeld's Theory

نویسنده [English]

  • mohammad taghi dashti

Assistant Professor, Imam Baqer University and Researcher in Mabna Research Center (Qom).

چکیده [English]

In recent decades, insulting and hurting religion and religious people has become commonplace and the human rights system has not provided any effective protection for them. Regardless of non-legal motives, the main reason for this is assuming religiosity as a liberty-right in the world human rights system. This has led to the preference of the fundamental right to freedom of expression over religious freedom and has made legal actions against offenders of religion and religious people difficult. Being analytical in terms of the goal, qualitative in terms of processing, and fundamental in terms of results, being conducted as a library research, the present study, through utilizing the Islamic and Western views, seeks to prove that religiosity is beyond liberty-right and is an immunity-right. According to findings of the research and on the basis of numerous philosophical and human rights theories and arguments, because of its proximity to spiritual property, the necessity of paying attention to the dual dimensions of human beings, the necessity of compensating spiritual harm, and the connection between religiosity and human identity, personality and dignity that are protected by human rights, religiosity is an immunity-right and thus must be protected by states and the international community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Right
  • religiosity
  • immunity-right
  • liberty-right
  • Hofeld's Theory

قرآن کریم.

1)     آذربایجانی، مسعود، 1393ش، مقیاس سنجش دینداری، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

2)     ابوالحسنی،سید رحیم، 1388ش، تعیین و سنجش مؤلفه های هویت ایرانی، تهران، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.

3)     اسمیت،آنتونی، 1377ش، منابع قومی ناسیونالیسم، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش1.

4)     افروغ، هماد، 1381ش، هویت ایرانی، تهران،موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی بقعه.

5)     برتون،رولان، 1380ش،  قوم شناسی سیاسی، ترجمه : ناصر فکوهی، تهران، نشر نی.

6)     پترسون، مایکل، 1389ش، عقل واعتقاد دینی، ترجمة احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران، طرح نو.

7)     پوپر،کارل ریموند، 1363ش، حدس ها و ابطال ها، ترجمه احمد آرام، تهران،شرکت سهامی انتشار.

8)     تافلر،الوین و هایدی، 1376ش، به سوی تمدن جدید، تهران، نشرسیمرغ.

9)     جعفری، اسماعیل و علیپور، وحیده، 1394ش، مفاهیم فطرت در تمدن غرب، www.civilica.com/doc/459999

10)  جوادی آملی،عبدالله، 1377ش، شریعت در آئینه معرفت، قم، اسراء.

11)  --------------، 1383ش، ،صورت و سیرت انسان در قرآن، قم، اسراء.

12)  --------------، 1387ش، انتظار بشر از دین، قم، اسراء.

13)  جیمز، ویلیا