مطالعه تطبیقی مفهوم و اقسام خسارت در حقوق ایران، فقه اسلامی و حقوق کامن‌لا

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسنده

عضو گروه حقوق خصوصی دانشگاه قم

10.22091/csiw.2025.13810.2719

چکیده

چکیده

اثبات خسارت از ارکان اساسی در تحقق مسئولیت مدنی و قراردادی به‌شمار می‌رود. خواهان دعوای جبران خسارت باید سه عنصر بنیادین یعنی وقوع خسارت و نوع آن، فعل یا ترک فعل زیان‌بار یا نقض تعهد قراردادی، و رابطه سببیت میان زیان و رفتار خوانده را با دلایل و مستندات معتبر اثبات نماید. با این حال، ابهام در مفهوم، قلمرو و اقسام خسارت، به‌ویژه در حقوق ایران، گاه موجب بروز چالش‌هایی در فرایند اثبات این رکن مهم و تضییع حقوق زیان‌دیده می‌گردد. مقاله حاضر با رویکردی تطبیقی، به تحلیل و بازشناسی مفهوم و اقسام خسارت در نظام‌ حقوقی ایران، فقه اسلامی و کامن‌لا می‌پردازد. پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه‌ای انجام شده و هدف آن، شناسایی نقاط اشتراک و افتراق در تعاریف و مصادیق خسارت در این نظام‌ها و ارائه پیشنهادهایی برای اصلاح و تکمیل چارچوب حقوقی ایران است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که خسارت مفهومی گسترده و متنوع دارد که افزون بر از دست دادن مال،ُ سلامت، آبرو، فرصت و موقعیت های قابل پیش بینی، در برخی موارد شامل عدم دستیابی به آنها نیز می شود.

واژگان کلیدی: خسارت، اقسام خسارت ، مسئولیت مدنی و قراردادی ، حقوق ایران ، فقه اسلامی، کامن‌لا.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Concept and Types of Damages in Iranian Law, Islamic Jurisprudence, and Common Law

چکیده [English]

Abstract

Proof of damages is a fundamental requirement for establishing civil and contractual liability. To succeed in a compensation claim, the plaintiff must demonstrate: the occurrence and type of damage, the harmful act or omission or breach of contractual duty, and the causal link between the defendant’s conduct and the resulting loss. Ambiguities in the definition, scope, and classification of damages particularly under Iranian law can complicate this process and potentially undermine the rights of the injured party. This comparative study examines the concept and types of damages in Iranian law, Islamic jurisprudence, and the common law system. Using a descriptive-analytical method based on library research, the study identifies points of convergence and divergence and offers suggestions for improving Iran’s legal framework. The findings indicate that damages encompass a broad range of losses, including property, health, reputation, opportunities, and foreseeable positions, and in some cases, the failure to realize these rights.

Keywords: Damage , Classification of Damages, Civil Liability , Contractual Liability, Islamic Law, Comparative Law

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Damage
  • Classification of Damages
  • Civil Liability
  • Contractual Liability
  • Islamic Law
  • Comparative Law
CAPTCHA Image